Ngày đăng:   Thứ 6, 19-01-2018 10:31:30   /   Lượt đọc: 708

NSND Phạm Thị Thành: Niềm đam mê không có tuổi

(GDTĐ) - Mặc dù đã ở tuổi “thất thập cổ lai hy” -cái tuổi xưa nay hiếm nhưng NSND Phạm Thị Thành, nguyên là Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ vẫn miệt mài đóng góp cho nền nghệ thuật nước nhà. Dường như niềm đam mê nghệ thuật trong bà không có tuổi, vậy nên hiện nay, bà vẫn tích cực hoạt động trong vai trò thành viên Hội đồng Nghệ thuật TP. Hà Nội, Phó Chủ tịch liên hiệp các hội UNESCO Việt Nam…..

NSND Phạm Thị Thành

Nhắc đến NSND Phạm Thị Thành, người ta nhớ ngay đến người nữ đạo diễn sân khấu đương đại nổi tiếng một thời với những vở diễn đã đi vào lòng người như Vũ Như Tô, Bóng tối phù dung, Cuộc đời tôi.... Tên tuổi của bà gắn liền với Nhà hát Tuổi trẻ. Bà cũng chính là người đầu tiên viết đề án thành lập Nhà hát.

NSND Phạm Thị Thành là con gái của Đổng lý Ngự tiền văn phòng triều Nguyễn cuối cùng – cụ Phạm Khắc Hòe và cụ bà Công Tôn Nữ Diệu Phẩm. Cụ Phạm Khắc Hòe là người có công lớn trong việc vận động vua Bảo Đại thoái vị và là một chí sĩ yêu nước tham gia chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sau năm 1945. Gia đình có 7 anh em, bà Thành là út ngay từ bé đã bộc lộ là một cô bé vô cùng hiếu động và mộng mơ, ấp ủ ước mơ nghệ thuật. Năm 14 tuổi, gia nhập đoàn ca múa Trung ương. Cuộc đời của bà thoát li gia đình từ đây và bắt đầu một cuộc sống bốn bên đều là âm nhạc, ca kịch.

Trong căn hộ trên tầng 22 tòa nhà 101 Láng Hạ - nơi NSND Phạm Thị Thành vui hưởng tuổi già cùng con cháu, bà dành riêng một khoảng không gian để kê những giá sách cao từ mặt đất lên đến sát trần nhà. Ở đó lưu giữ tất cả những tấm pano, áp phích của những vở kịch có từ khi nữ đạo diễn bắt đầu khởi nghiệp. Kỷ niệm về sân khấu ăm ắp trong bà.

Lần giở những tấm ảnh kỷ niệm một thời, NSND Phạm Thị Thành nhớ lại: Hồi ấy, vào khoảng những năm 70, bà được cử đi học đạo diễn sân khấu ở Liên Xô. Khi về nước, bà Hà Nhân, lúc bấy giờ là quyền Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn có trao đổi với bà ý định mở một nhà hát dành cho thanh thiếu niên. Bà Thành rất mừng vì lúc ở Liên Xô bà đã tìm hiểu về các nhà hát dành cho thanh thiếu niên và đã viết một đề án thành lập nhà hát. Hai ý tưởng gặp nhau, bà Hà Nhân đã đọc đề án do bà Thành viết rồi góp ý kiến để hoàn thiện. Đề án được Bộ Văn hóa Thông tin chấp nhận. Năm 1978, Nhà hát Tuổi trẻ được thành lập. Bà Hà Nhân làm Giám đốc, còn bà Thành làm Phó Giám đốc phụ trách chuyên môn. Lần tuyển sinh đầu tiên cho Nhà hát, hàng nghìn người đến dự tuyển chỉ chọn ra được 30 người. Trong khóa học đầu tiên ngày ấy, có nhiều người sau này trở thành nghệ sỹ có tên tuổi như Lan Hương, Lê Khanh, Chí Trung, Minh Hằng, Ngọc Huyền, Anh Tú, Đức Hải… Những học trò khi xưa do bà một tay dìu dắt giờ lại tiếp nối bà làm đạo diễn, làm quản lý.

Dừng lại ở hai tấm ảnh giới thiệu về 2 vở kịch ngắn đầu tiên được công diễn là “Hoàng tử học nghề” và “Hòn đá cháy”, cảm xúc như vẫn còn nguyên vẹn trong bà. Đêm diễn rất đông khán giả đến xem, tập thể nghệ sỹ, diễn viên ai nấy đều vui. Không chỉ biểu diễn kịch, Nhà hát Tuổi trẻ còn là nhà hát duy nhất lúc đó dàn dựng cả kịch câm và ca nhạc. Hướng đi mới lạ ấy đã được công chúng, đặc biệt là thanh thiếu niên đón nhận nồng nhiệt. Tiếp theo những vở kịch ngắn, Phạm Thị Thành tiếp tục làm đạo diễn cho những vở kịch dài. Và vở kịch dài “Sống mãi tuổi 17” nói về anh hùng trẻ tuổi Lý Tự Trọng đã mang về giải thưởng đầu tiên cho bà. Nhưng có lẽ với người nghệ sỹ, giải thưởng lớn nhất chính là niềm tin yêu của khán giả, là những vở diễn sống được trong lòng công chúng. Bà Thành cảm thấy hạnh phúc khi những vở kịch như Romeo và Juliet, Cuộc đời tôi… được trình diễn trong suốt 200 – 300 buổi mà vẫn đông khán giả đến xem.

Càng đam mê nghệ thuật, nữ đạo diễn Phạm Thị Thành càng mong muốn giới thiệu các loại hình nghệ thuật như kịch nói, tuồng, chèo đến với học sinh để các em thêm hiểu, thêm yêu nền nghệ thuật nước nhà. Vào những năm 90, bà đã lập đề án Sân khấu học đường giới thiệu kịch hát dân tộc cho các trường cấp 2, 3. Được Bộ GD&ĐT ủng hộ dự án này đã triển khai khắp cả nước đưa nghệ thuật sân khấu vào các trường học như diễn kịch ở Đông Anh (Hà Nội), diễn chèo ở Nam Định và tuồng ở Khánh Hòa…

Cả cuộc đời làm đạo diễn, NSND Phạm Thị Thành đã để lại dấu ấn trong lòng khán giả với 120 vở của các thể loại khác nhau: hài kịch, bi kịch, cả cổ điển, hiện đại, cả tuồng, chèo, cải lương và kịch hát, trong đó có nhiều vở đạt Huy chương Vàng và một số vở Huy chương Bạc. Kể cả mãi sau này ở tuổi 60 bà vẫn là cái tên được săn đón khi làm tổng đạo diễn những chương trình lễ hội quan trọng như 990 năm Thăng Long- Hà Nội, 330 năm thành lập Khánh Hòa, 100 năm Đà Lạt, Festival Huế… NSND Phạm Thị Thành là “nữ tướng” quen làm đại cảnh, chỉ huy hàng nghìn người. Sự thẳng thắn, cương trực, kỹ tính, say nghề làm nên tính cách nghệ thuật và uy tín của bà. Không chỉ diễn viên chuyên nghiệp, những người chưa bao giờ biết diễn, khi được làm việc, dưới sự chỉ huy của Phạm Thị Thành đều được truyền lửa. Nhận xét về lớp diễn viên trẻ bây giờ, NSND Phạm Thị Thành cho rằng nếu đơn vị nào có sự quan tâm đào tạo thế hệ nối tiếp thì các nghệ sỹ trẻ sẽ có cơ hội phát triển, phát huy khả năng của mình.

Ở tuổi 76, niềm đam mê nghệ thuật trong bà vẫn cháy bỏng, với vai trò là thành viên Hội đồng nghệ thuật TP, Phó Chủ tịch liên hiệp các hội UNESCO Việt Nam, NSND Phạm Thị Thành vẫn miệt mài đọc, sửa, góp ý và duyệt kịch bản cho các vở kịch, chèo, các chương trình văn hóa nghệ thuật đưa những vở diễn có chất lượng đến với công chúng, góp phần bảo tồn và phát huy nền văn hóa nghệ thuật truyền thống của dân tộc.

Long Hà - nguồn: Tạp chí Giáo dục Thủ đô số 94+95, tháng 11/2017

Ý kiến bạn đọc (0)

Viết ý kiến của bạn
 
Thăm dò ý kiến

Bạn thích nhất chuyên mục nào trên Tạp chí Giáo dục Thủ đô ?
  • Vấn đề - Sự kiện
  • Nghiên cứu - Trao đổi nghiệp vu
  • Gia đình - Nhà trường - Xã hội
  • Gương mặt cơ sở
  • Có thể bạn chưa biết
  • Văn hóa - Văn nghệ