Ngày đăng:   Thứ 4, 14-03-2018 14:08:11   /   Lượt đọc: 684

Độc đáo tục rước lợn ở La Phù

(GDTĐ) - Theo truyền thuyết từ xa xưa để lại, làng La Phù, huyện Hoài Đức, Hà Nội có một vị anh hùng vốn là lạc tướng dưới thời Hùng Vương được phong là Tĩnh quốc Tam Lang Đại vương đã có công lớn trong việc đánh tan giặc Thục xâm lược giữ yên bờ cõi.

Ảnh minh họa

Đức Thánh Tam Lang Đại vương mỗi khi xuất trận đánh giặc, với niềm tin chiến thắng thường thổi xôi, mổ lợn khao quân trong khí thế mạnh mẽ khiến quân thù phải khiếp vía kinh hồn. Để ủng hộ và động viên tướng sĩ xung trận, người dân La Phù đã mang lợn đến dâng để tỏ lòng thành kính, biết ơn. Sau này, vị tướng “hóa” vào lúc 0 giờ đêm ngày 13, rạng sáng ngày 14 tháng Giêng âm lịch tại làng La Phù – quê hương yêu quí của Ngài trong sự thương tiếc khôn nguôi của dân làng.

Tưởng nhớ tới công đức của Tĩnh quốc Tam Lang Đại vương và cũng là thỏa mãn nhu cầu về đời sống văn hóa tâm linh, người dân La Phù đã lấy ngày 13, 14 tháng Giêng hàng năm là ngày giỗ của Đức Thánh và cũng là ngày dâng lễ khao quân được tổ chức một cách long trọng. Người dân địa phương nơi đây không chỉ ngưỡng mộ một vị Thánh tướng tài giỏi mà còn tôn Ngài là người đem lại vẻ vang cho làng được thờ cúng trên đình.

Theo tục lệ, vào ngày 13 tháng Giêng hàng năm, mỗi xóm trong làng La Phù sẽ mổ một con lợn để dâng lễ lên Đức Thánh. Ngay từ năm trước, các xóm phải có kế hoạch chọn giống lợn đực khỏe mạnh, da trắng hồng, dáng đẹp và giao cho một gia đình có trách nhiệm, có kỹ thuật chăn nuôi tốt với một chế độ chăm sóc đầy đủ, sạch sẽ để “ông lợn” dâng tiến đạt tiêu chuẩn dự giải làng. Người cai đám rước được thôn xóm lựa chọn phải là người hiền tài, hiểu biết phong tục và trong cả năm gia đình được bà con tín nhiệm, yêu quí. Một cụ già từng là cai đám trong làng La Phù cho biết: Cứ đến ngày 13 tháng Giêng, cai đám cho lợn dâng tiến ăn no, sau đó làm mấy mâm cỗ mời các cụ trong xóm cùng những người đảm nhiệm công việc lên kế hoạch thịt lợn và trang điểm cho “ông lợn”. Dưới bàn tay khéo léo cùng với con mắt mỹ thuật của những người hành lễ, sau khi thịt, “ông lợn” được yên vị trong tư thế nằm sấp trên kiệu vàng có lọng che oai vệ. Một lớp mỡ chài mỏng trắng được bóc từ chính “ông” để phủ lên da “ông”. Ngoài ra, “ông lợn” còn được trang trí thêm một số phụ kiện khác: tai giả, mắt giả, mũi giả càng làm cho “ông” thêm ấn tượng, đẹp mắt. Dân làng La Phù cho rằng, một “ông lợn” to lớn, đẹp đẽ, da trắng bóng được dâng cúng Đức Thánh sẽ đem lại niềm tự hào và nhiều may mắn cho xóm làng nhân đầu Xuân mới.

La Phù có 10 xóm thì có 10 kiệu rước “ông lợn” ra đình làng để cung tiến Đức Thánh và đồng thời tham gia cuộc thi của làng. Muốn được giải, ngoài cân nặng trên dưới 200 kg, các “ông lợn” phải có dáng đẹp được Ban giám khảo là các cụ già hiểu biết phong tục trong làng nhất trí lựa chọn. Lễ Rước lợn được khởi hành từ 18h00 ngày 13 tháng Giêng do các trai đinh khỏe mạnh đảm nhiệm với trang phục đồng màu, chỉnh tề, đẹp mắt dưới sự chỉ đạo của người cai đám. Đám rước được sắp xếp tuần tự: đi đầu là hai lá cờ đại, theo sau là đồ thờ với khói nhang nghi ngút hộ tống kiệu vàng rước “ông lợn” ra đình. Tiếp đến là một đội nhạc kèn bao gồm kèn trống, múa rồng, múa lân, hát dân ca quan họ, hát chầu văn… tùy theo cách lựa chọn của từng xóm. Hòa chung vào đám rước là những đoàn người gồm các cụ già, nam thanh nữ tú và đông đảo bà con với trang phục lễ hội đẹp, nét mặt hân hoan cầm đèn lồng tỏa sáng trong tay khiến cả làng La Phù lung linh, tràn ngập trong ánh sáng kỳ diệu và làm tăng thêm không khí tưng bừng, náo nhiệt cho ngày hội Rước lợn khao quân độc đáo của dân làng nơi đây. Nhìn từ xa, những đám rước trong đêm của những dòng người từ 10 xóm La Phù đang tiến về đình làng hành lễ có cảm giác như những con rồng lửa đang hội tụ, như sức mạnh về những đoàn quân của Tĩnh quốc Tam Lang Đại vương với niềm tin chiến thắng sau mỗi lần khao quân xuất trận.

Đình làng, nơi trung tâm của buổi hành lễ được trang trí lộng lẫy với đầy đủ nghi thức long trọng để đón tiếp các đoàn từ các xóm đến bái lễ dâng phẩm vật. Đúng 21h, các “ông lợn” được lần lượt rước vào đình cúng tế Đức Thành hoàng. Nghi thức tế lễ bắt đầu từ 23h ngày 13 đến 0h ngày 14 tháng Giêng trong sự hân hoan, mừng đón của mọi người. Tục Rước lợn dù diễn ra trong đêm lạnh nhưng vẫn rất đông các cụ cao niên và các bạn trẻ cùng du khách tham gia. Trong không khí vui vẻ, náo nhiệt của đêm hội Rước lợn khao quân, mọi người dõi theo từng đám rước với nét độc đáo riêng của từng xóm và đặc biệt được chiêm ngưỡng những “ông lợn” trang điểm lộng lẫy nằm trên kiệu vàng dâng tế lên Đức Thánh. Sáng ngày 14, buổi lễ kết thúc. Sau khi nghe ban giám khảo công bố kết quả cuộc thi chọn “ông lợn” đẹp nhất, các xóm khiêng lợn về xẻ thịt chia cho từng hộ gia đình, đó là “lộc” thần khao dân làng, là điều may mắn, tốt lành về một năm mới lúa gạo đầy bồ, mọi người ấm no, hạnh phúc.

Rước lợn khao quân ở La Phù là một lễ hội đẹp mang nhiều ý nghĩa nhân sinh sâu sắc. Hình ảnh về người anh hùng Tĩnh quốc Tam Lang Đại vương sẽ sống mãi góp phần giáo dục truyền thống yêu nước cho mọi người được ẩn chứa qua một nghi lễ giàu màu sắc tâm linh có từ cổ xưa thấm đậm lòng người.

Thanh Dương - nguồn: Tạp chí Giáo dục Thủ đô số 97+98, tháng 1,2/2017

Ý kiến bạn đọc (0)

Viết ý kiến của bạn
 
Thăm dò ý kiến

Bạn thích nhất chuyên mục nào trên Tạp chí Giáo dục Thủ đô ?
  • Vấn đề - Sự kiện
  • Nghiên cứu - Trao đổi nghiệp vu
  • Gia đình - Nhà trường - Xã hội
  • Gương mặt cơ sở
  • Có thể bạn chưa biết
  • Văn hóa - Văn nghệ