Ngày đăng:   Thứ 5, 23-05-2019 14:20:20   /   Lượt đọc: 201

Lá thư nhỏ, sứ mệnh lớn

(GDTĐ) - Cuộc thi viết thư quốc tế dành cho thiếu nhi lần thứ 48 năm 2019 do Liên minh Bưu chính Thế giới (UPU) tổ chức đang đi đến chặng cuối để tìm ra những bức thư xuất sắc nhất. Sau 32 năm Việt Nam tham gia, đến nay cuộc thi tạo nên sức lan tỏa lớn trong học đường và hiệu ứng tích cực trong cộng đồng. Học sinh đã thực sự khẳng định trách nhiệm, đóng góp của mình với những vấn đề chung mà cộng đồng xã hội đang quan tâm. Đó cũng là sứ mệnh tương lai mà các em chung tay giải quyết.

Ấn tượng bảng thành tích

Chính thức tham gia cuộc thi viết thư quốc tế UPU từ năm 1987, đến nay Việt Nam đã trở thành một trong những quốc gia có thành tích nổi bật, đáng tự hào: 14 giải quốc tế, trong đó có hai giải nhất (Huy chương vàng) vào các năm 2010 và 2016; một giải nhì (Huy chương bạc) năm 2009; bốn giải ba (Huy chương đồng) vào các năm: 1993, 1999, 2004, 2018 và bảy giải khuyến khích vào các năm: 1992, 1998, 2008, 2013, 2014, 2015, 2017. Những bức thư được giải qua từng năm đã được tập hợp thành sách, được học sinh và giáo viên yêu thích, trở thành tài liệu dạy và học văn thiết thực trong nhà trường.

 

Tuy nhiên các giải thưởng mới chỉ nói lên phần nào ý nghĩa cũng như sự thành công từ các cuộc thi. Thực tế cho thấy, sau hơn 30 năm, cuộc thi đã thu hút nhiều thế hệ học sinh tham gia. Bên cạnh tác nhân là nhà trường và gia đình, cuộc thi sở dĩ tạo được sức hấp dẫn với các em bởi qua đó các em được cất lên tiếng nói của mình về các vấn đề của xã hội cũng như của bản thân. Nếu chỉ là một cuộc thi mang tính phong trào, chắc chắn sẽ không đủ động lực để sau từng ấy năm, Ban tổ chức vẫn nhận về đều đặn hàng triệu bức thư từ các em nhỏ. Có học sinh tham gia từ khi học tiểu học đến hết những năm học THCS. Nhiều bức thư được các em viết nắn nót, câu chữ cân nhắc cẩn trọng. Điều ấy cho thấy sự nghiêm túc, chân thành của trẻ em khi tham gia cuộc thi.

Dù chỉ với một bức thư dưới 1.000 từ, nhưng qua đó cuộc thi giúp định hình nhân cách trẻ, hướng các em tới các vấn đề của cuộc sống. Vượt qua khuôn khổ cuộc thi viết văn, sáng tác tác phẩm nghệ thuật thông thường, viết thư UPU trở thành hoạt động mang tính xã hội cao, thu hút đông đảo tuổi trẻ học đường tham gia bằng hoạt động lành mạnh, thiết thực, qua đó giáo dục thiếu niên hiệu quả. Thông qua các chủ đề cuộc thi lựa chọn, đông đảo thiếu niên trên thế giới tham gia bàn luận, đề xuất ý tưởng về các vấn đề nóng, đang được xã hội quan tâm.

Nhà thơ Trần Đăng Khoa, Ban giám khảo cuộc thi chia sẻ,bức thư không chỉ đơn thuần là một bài viết thể hiện một chủ đề nào đó, mà quan trọng phải mang được thông điệp sâu sắc và có giá trị đến với nhân loại. Ngoài cái hay của văn chương, bức thư của các em viết cũng phải đề cập đến những vấn đề lớn mang tính nhân loại, là mối quan tâm chung của toàn cầu. Vậy vấn đề của toàn cầu hôm nay mà nhân loại quan tâm là vấn đề gì? Cần loại trừ vũ khí hạt nhân. Hãy ngăn chặn chiến tranh và nguy cơ chiến tranh. Sự tàn phá môi trường thiên nhiên. Đạo đức xã hội xuống cấp trầm trọng. Nạn đói khát và vấn đề di dân. Nạn bạo lực và lạm dụng tình dục trẻ em. Mặt trái của cuộc cách mạng Công nghệ 4.0. Rồi việc biến đổi khí hậu toàn cầu…Rất nhiều những vấn đề lớn được các em đề cập trong các bài viết của mình.

Và chính những thông điệp mang giá trị toàn cầu này đã mang về những bảng vàng thành tích cho các bức thư của học sinh Việt Nam trên trường quốc tế; để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong lòng bạn bè thế giới.

Những thông điệp từ trái tim

Mỗi năm, cuộc thi viết thư quốc tế sẽ lựa chọn chủ đề phù hợp với cuộc thi và mong muốn mang đến cho các em thiếu nhi trên toàn thế giới cơ hội thể hiện bản thân với những ước mơ, hoài bão trong tương lai, khuyến khích các em có những ý tưởng độc đáo và biết cách trình bày các ý tưởng đó một cách thuyết phục nhất. Cụ thể như năm 2016, với sự kiện LHQ có Tổng thư ký mới, chủ đề của cuộc thi viết thư quốc tế UPU là: “Hãy tưởng tượng bạn là cố vấn cho Tổng thư ký mới của LHQ; vấn đề toàn cầu nào bạn sẽ giúp ông ấy xử lý trước tiên và giải quyết vấn đề đó như thế nào”. Năm 2015, nhân kỷ niệm 45 năm ngày phát động cuộc thi, Ban tổ chức đưa ra chủ đề: “Hãy viết một bức thư cho chính mình năm 45 tuổi”. Đồng thời với mong muốn tạo cơ hội cho các em thể hiện những mơ ước, khát vọng của bản thân, khơi gợi những ý tưởng độc đáo,... cuộc thi viết thư quốc tế UPU có những chủ đề mở như: “Hãy viết một bức thư diễn tả âm nhạc có thể lay động đời sống như thế nào” (năm 2013); “Hãy viết một bức thư viết về thế giới bạn muốn được lớn lên trong đó” (năm 2014); “Hãy tưởng tượng bạn là một lá thư du hành xuyên thời gian. Bạn muốn gửi gắm điều gì tới người đọc?” (năm 2017); “Hãy viết một bức thư về người hùng của em (2018)...

Đại sứ nước CHXHCN Việt Nam Phạm Hải Bằng (bên phải) thay mặt Việt Nam nhận giải quốc tế cuộc thi viết thư UPU năm 2018 tại Thụy Sĩ

Có thể thấy rằng, với mỗi chủ đề của cuộc thi, trẻ em được trao cơ hội để cất lên tiếng nói của mình, bày tỏ những suy nghĩ về các vấn đề của cuộc sống cũng như tâm tư, khát vọng của cá nhân. Nhiều bài viết của các em đã lay động người đọc và gây ngạc nhiên, sửng sốt. Khi đặt địa vị mình vào vị trí cố vấn cho Tổng thư ký của LHQ, các em đã mạnh dạn đưa ra các vấn đề mang tính toàn cầu như: ô nhiễm môi trường, bảo đảm quyền học hành của trẻ em, ngăn chặn bạo lực trên thế giới, xóa đói, giảm nghèo... Khi tưởng tượng mình là một lá thư du hành xuyên thời gian, em Nguyễn Thị Bạch Dương, người đoạt giải nhất cuộc thi viết thư UPU lần thứ 47, Huy chương đồng quốc tế đã bày tỏ: “Dù bạn là ai, ở đâu, địa vị sang hèn thế nào, nếu bên cạnh bạn có một đứa trẻ, hãy trở thành ông già Noel của chúng”. Khi kể về thế giới mình mong muốn được sống ở đó, các em sôi nổi kể về một thế giới trong lành, không bị ô nhiễm, không có chiến tranh... Khi kể về những người thật, việc thật hiện hữu trong cuộc sống, các em mong muốn tình yêu thương luôn thay thế cho sự vô cảm, cho đi là còn mãi, chung tay vì một thế giới tốt đẹp hơn…

Trong khuôn khổ một bức thư nhỏ, nhưng rất nhiều ý tưởng lớn được các em lựa chọn để viết bài với mong muốn gửi gắm cảm xúc, thông điệp đến người đọc. Đơn cử như với chủ đề “Hãy tưởng tượng bạn là một lá thư du hành xuyên thời gian. Bạn muốn gửi gắm điều gì tới người đọc?”- một chủ đề mở đã được các em phát huy khả năng tưởng tượng phong phú, giàu cảm xúc của mình. Tuy còn ngồi trên ghế nhà trường, nhưng nhiều em đã thông qua bức thư để đưa ra những lời cảnh báo về sự tàn phá môi trường và khẩn thiết kêu gọi bảo vệ môi trường; Bảo vệ hòa bình, chống chiến tranh; Khắc phục hậu quả chiến tranh, chống lại đói nghèo; Sự phát triển công nghệ và trí tuệ nhân tạo gây ra những hiện tượng tiêu cực trong xã hội: sự vô cảm, đánh mất sự gắn kết giữa con người với con người… Cùng với đó là những thông điệp về việc bảo vệ, chăm sóc trẻ em, đặc biệt là trẻ em gái; Cổ vũ những yếu tố tích cực trong xã hội: sự chia sẻ, tình yêu thương, cho đi và nhận lại, đóng góp cho cộng đồng…

Lắng nghe tiếng nói từ trái tim và cảm xúc chân thành của trẻ em giúp chúng ta hiểu tâm tư, nguyện vọng của các em và hơn hết tiếng nói của các em nhắc nhở mỗi chúng ta nhận diện những điều đang diễn ra xung quanh để sống có trách nhiệm hơn với bản thân và cộng đồng.

Diệp Ngọc - nguồn: Tạp chí Giáo dục Thủ đô số 112, tháng 4/2019

Ý kiến bạn đọc (0)

Viết ý kiến của bạn
 
Thăm dò ý kiến

Bạn thích nhất chuyên mục nào trên Tạp chí Giáo dục Thủ đô ?
  • Vấn đề - Sự kiện
  • Nghiên cứu - Trao đổi nghiệp vu
  • Gia đình - Nhà trường - Xã hội
  • Gương mặt cơ sở
  • Có thể bạn chưa biết
  • Văn hóa - Văn nghệ