Ngày đăng:   Thứ 5, 14-03-2019 16:33:05   /   Lượt đọc: 1339

Tỏa sáng truyền thống hiếu học đất Hà thành

(GDTĐ) - Đất kinh kỳ ngàn năm văn hiến vốn nổi tiếng với truyền thống hiếu học. Ngày Xuân tìm về với những dòng học khuyến học, những gia đình hiếu học tiêu biểu của đất Hà thành để thêm hiểu, thêm trân trọng những giá trị học tập suốt đời mà người Hà Nội luôn hướng đến, luôn bồi đắp…

Lưu danh sử sách, bồi đắp tương lai

Cứ mỗi dịp Tết đến, Xuân về, bên nhà thờ họ Phạm Doãn, thôn Thái Bạt 1, xã Tòng Bạt, huyện Ba Vì, con cháu của dòng họ lại tề tựu đông đủ. Bên nén nhang trầm dìu dịu của hương Xuân, tách trà nóng đậm đà hương vị Tết, họ cùng nhau ôn lại công lao của các bậc tổ tiên, cha ông đi trước có công với đất nước, với dân tộc và quê hương để con cháu nhân lên niềm tự hào và học tập noi theo gương sáng của dòng họ. Cũng trong dịp này, truyền thống khuyến học, khuyến tài, xây dựng gia đình hiếu học lại được khơi dậy để mỗi người con dòng họ Phạm Doãn cùng nỗ lực vun đắp hành trang tri thức cho con em trong dòng họ, đóng góp vào sự phát triển của quê hương trong thời kỳ đổi mới, hội nhập…

ông Phạm Doãn Giang

Ông Phạm Doãn Gang- Trưởng ban khuyến học dòng họ Phạm Doãn cho biết: Dòng họ Phạm Doãn có cụ thượng tổ Phạm Doãn Ly, cụ và các con cháu của cụ làm quan thời Hậu Lê từ năm 1532 đến năm 1788, nhà thờ họ hiện thờ 6 vị quận công. Năm 2002, nhà thờ họ Phạm Doãn được Nhà nước xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp Thành phố.Họ hiện có 4 chi, 345 hộ, 1.290 khẩu còn lại một số hộ do điều kiện kinh tế và tham gia cách mạng nên đang sinh sống xa quê như ở Lâm Đồng, Phú Thọ… Ban khuyến tài của dòng họ thành lập từ năm 2006, gồm 25 người, trải đều trong 4 chi nên hoạt động đều khắp và hiệu quả.

Niềm vui và niềm tự hào về dòng họ, về sự thành đạt của con em trong họ ngời lên trong đôi mắt của ông giáo già, đã từng có hơn 30 năm làm công tác dạy học và quản lý trường học ở địa bàn tỉnh Hòa Bình và huyện Ba Vì. Ông bộc bạch: Gắn bó với nghề giáo, tôi luôn đau đáu hướng đến việc khích lệ học trò học tốt và động viên học trò chưa ngoan, chưa giỏi; không coi nặng việc kỷ luật hay xử lý học sinh để uốn nắn các em… Về nghỉ hưu, tôi vẫn muốn đóng góp công sức của mình để khuyến khích con em trong thôn, trong họ học tập nâng cao tri thức và trí tuệ.

Ông kể: Hồi còn làm cán bộ quản lý ở một trường học thuộc huyện Ba Vì, thấy trong trường có một học sinh lớp 9 bị coi là “cá biệt” vì rất nghịch ngợm, khó bảo và không chăm chỉ học hành, nhân ngày đầu năm mới, sáng mùng 1 Tết cổ truyền, tôi ăn mặc trang trọng, comple, đeo cà vạt đến nhà em chúc Tết cả gia đình. Trong câu chuyện đầu năm mới, tôi không nhắc gì đến khuyết điểm, lỗi lầm của em mà chỉ chúc em và gia đình năm mới hạnh phúc, an khang, gia đình quan tâm đến việc học tập và rèn luyện của con để có một năm mới bình an hơn, thịnh vượng hơn… Gia đình em rất ngạc nhiên và sau đó thì rất cảm động, cứ ngỡ thầy giáo đến để “nhắc nhở”, phê bình… Em học sinh đó sau này học hành tiến bộ hơn và trưởng thành vững vàng trong cuộc sống. Tôi nghĩ năm mới khởi đầu vui vẻ, chân tình sẽ mang lại may mắn, an yên cho cả một năm.

Cụ Trần Đình Thanh và Nguyễn Thị Tòe bên con cháu

Với sự tâm huyết, luôn nhớ về cội nguồn và hướng đến tương lai của những người làm công tác khuyến học, khuyến tài như ông Phạm Doãn Gang mà hàng năm đến ngày giỗ cụ Phạm Doãn Ly 23/8 âm lịch, dòng họ và ban khuyến học lại tổ chức phát phần thưởng cho các cháu học sinh giỏi, đỗ vào đại học. Ông Gang cho biết: Hơn 10 năm hoạt động của dòng họ, hàng năm có từ 75-80 cháu đạt học sinh giỏi cấp phổ thông, 7-10 cháu thi đỗ vào các trường đại học. Đặc biệt, năm 2018, toàn dòng họ có 98 cháu đạt học sinh giỏi, 10 cháu đỗ đại học, tiêu biểu có cháu Phạm Doãn Hải đang học Học viện Tài chính ngân hàng; cháu Phạm Doãn Đăng đạt Huy chương Bạc môn Toán toàn quốc, hiện đang học ĐH Kinh tế quốc dân; cháu Phạm Thị Thu Hường, học sinh lớp 9, 3 lần đi thi HSG cấp huyện đều đạt giải…

Hiện nay quỹ khuyến học của dòng họ có 250 triệu đồng, nhiều gia đình, cá nhân trong họ đã sẵn sàng đóng góp vào quỹ để chung tay xây dựng dòng họ học tập tiêu biểu… Từ nguồn quỹ này, ban khuyến học dòng họ tổ chức khen thưởng cho học sinh giỏi, đỗ đại học, những con em học thạc sĩ, tiến sĩ… “Chính vì vậy mà con em trong dòng họ luôn phấn đấu học tập, tu dưỡng đạo đức để sau này trở thành người giúp ích cho xã hội, đóng góp xây dựng quê hương, đất nước”- Ông Gang phấn khởi.

Niềm vui đến với dòng họ Phạm Doãn khi năm 2018 được Hội Khuyến học Hà Nội công nhận là dòng họ học tập tiêu biểu cấp Thành phố và được BCH Trung ương Hội Khuyến học Việt Nam tặng Bằng khen cho dòng họ có nhiều thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua khuyến học, khuyến tài xây dựng xã hội học tập. Dòng họ có 70 gia đình đạt gia đình học tập tiêu biểu, trong đó có gia đình cụ Lê Thị Minh, Phạm Doãn Tuyên, Phạm Doãn Phi, Phạm Doãn Ngọc Hòa, Phạm Duy Khiên, Phạm Doãn Huấn, Phạm Doãn Niệm, Phạm Duy Cường…

Ngoài 80 tuổi vẫn hăng hái, nhiệt tình với công tác khuyến học của dòng họ, giọng nói vẫn sang sảng khi nói về những thành tựu dòng họ, ông Phạm Doãn Gang tâm tình: Mỗi mùa Xuân đến, tôi chỉ mong sức khỏe, may mắn để làm tốt hơn nữa công tác khuyến học, khuyến tài, nhân lên truyền thống hiếu học của con em dòng họ nói riêng và địa phương nói chung…

Chuyện về một gia đình có 5 Tiến sĩ Y khoa

Đã thành thông lệ, gần 40 năm nay cứ mỗi dịp Tết đến Xuân về, vào ngày giỗ Tổ của dòng họ (15 tháng Giêng), gia đình cụ Trần Đình Thanh và cụ bà Nguyễn Thị Tòe ở thôn Đặng Xá, xã Vạn Điểm, huyện Thường Tín lại tổ chức sinh hoạt Họ (họp Họ).Đặc biệt ngày này cũng là dịp để các cụ biểu dương khen thưởng con cháu trong họ đạt thành tích cao trong học tập, công tác cũng như sản xuất làm ăn kinh tế giỏi.

Cụ Trần Đình Thanh hiện là trưởng họ của họ Trần với gần 300 thành viên gồm 5 thế hệ đang sống tại thôn Đặng Xá, xã Vạn Điểm, huyện Thường Tín. Với PGS.TS. BS Trần Đình Toán –con trai trưởng của cụ Trần Đình Thanh, là người đầu đàn có vai trò dẫn dắt tạo động lực cho các em và con cháu noi theo thìtruyền thống hiếu học của gia đình đã thấm sâu vào anh em ông ngay từ khi còn nhỏ. Hiện, PGS.TS.BS Trần Đình Toán đang là Ủy viên Hội đồng Dinh dưỡng và Thuốc Ban bảo vệ sức khỏe cán bộ Trung ương,Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Lâm sàng.

Ông Toán cho biết, bố mẹ ông trước Cách mạng tháng 8 và trong kháng chiến chống Pháp không được học nhiều nhưng sau khi hòa bình lập lại đã tham gia vào các tổ bình dân học vụ vừa đi học thêm, vừa đi dạy cho bà con chưa biết chữ giúp xóa nạn mù chữ tại địa phương thời kỳ đó. Cũng giống như nhiều gia đình thuần nông khác, cách đây 45-50 năm, gia đình ông còn rất nghèo. 8 anh em ông sau mỗi buổi học ở trường về đều phải tham gia làm thêm việc phụ giúp bố mẹ như đi chăn trâu, bò, cắt cỏ, nuôi gà, vịt, lợn để có thêm thu nhập và cả gia đình luôn có ý thức tiết kiệm chi tiêu để dành tiền cho các con đi học. Một hình ảnh mà PGS.TS.BS Trần Đình Toán không bao giờ quên trong ký ức đó là trước đây nông thôn chưa có điện, gần như tất cả 8 anh em của ông đều bị cháy xém tóc trước trán vì ngồi học chỉ có ngọn đèn dầu nhỏ trước mặt, do nhiều hôm phải phụ giúp việc cho bố mẹ buổi tối rồi cố học đến khuya nên ngủ gật, mãi khi tóc cháy khét lẹt mới bừng tỉnh dậy để học tiếp.

PGS.TS.BS Trần Đình Toán

Nhờ sự nỗ lực cố gắng của bản thân cùng sự chăm lo chỉ bảo dạy dỗ của cha mẹ mà 8 anh em ông (sau này là 16 người cả dâu, cả rể) đều trở thành cán bộ viên chức nhà nước. PGS.TS.BS Trần Đình Toán cũng cho biết trong số 16 anh em ông không phải tất cả đều thi đỗ thẳng vào đại học, sau đại học ngay sau khi tốt nghiệp phổ thông mà nhiều người chỉ đạt được trình độ đại học do phấn đấu học thêm trong quá trình công tác. Được sự động viên, khuyến khích của bố mẹ ông mà cho đến nay chỉ có 3 người dừng lại ở trình độ cao đẳng, trung cấp kỹ thuật, còn lại 13 người thì 8 người có trình độ đại học, trong đó có 1 bác sỹ đa khoa và 7 đại học ở các lĩnh vực khác, 5 người có trình độ sau đại học đều là bác sỹ gồm 3 PGS.TS.BS cao cấp và 2 bác sỹ chuyên khoa cấp II, điều đó đã thể hiện sự cố gắng của bản thân từng cá nhân trong việc học tập suốt đời, nhằm nâng cao năng lực, trình độ để cống hiến cho cơ quan, đem lại lợi ích cho xã hội, gia đình và bản thân.

Tiếp nối truyền thống cha ông, trong số 24 cháu nội, ngoại, cháu dâu, rể của ông Thanh, bà Tòe cũng đã có 1 cháu là PGS.TS, giảng viên cao cấp tại trường Đại học Y Hà Nội – là PGS.TS trẻ nhất được phong năm 2016 và đã được bầu là 1 trong 200 thành viên của Viện hàn lâm khoa học trẻ thế giới; 1 cháu nội là Tiến sỹ- bác sỹ nội trú ngoại tại bệnh viện Việt Đức, 5 cháu là thạc sỹ, 5 cháu đã tốt nghiệp  đại học chính quy, 5 cháu đang là sinh viên đại học.

Nhờ nỗ lực học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nâng cao nhận thức và hiểu biết xã hội nên gia đình cụ Thanh luôn đạt gia đình văn hóa, các con cháu đều chăm ngoan học giỏi, công tác tốt, đời sống vật chất, tinh thần được nâng cao. Gia đình cụ cũng là một trong những gia đình tiêu biểu tích cực tham gia cuộc vận động xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, xây dựng nông thôn mới hoặc nhiều phong trào khác ở địa phương.

Không giấu được niềm tự hào khi chia sẻ về truyền thống học tập của gia đình, PGS.TS.BS Trần Đình Toán cho biết chính việc tuyên dương khen thưởng hàng năm của họ đã có tác dụng rất tốt trong việc khích lệ các con các cháu thi đua học tập, trở thành người có ích cho xã hội. Bên cạnh đó, các con các cháu cũng có ý thức giúp đỡ, thi đua nhau cùng tiến bộ. Đặc biệt, Quỹ dùng để khen thưởng đều do các ông bà, anh em trong họ Trần của ông tự nguyệnủng hộ, Quỹ này chỉ để dùng riêng cho việc khen thưởng mà không dùng vào việc khác.

Một mùa Xuân mới lại về, gia đình cụ Trần Đình Thanh lại có thêm niềm vui mới với thành tích của các con các cháu góp phần đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ và cộng đồng của Thủ đô ngàn năm văn hiến.

Kiều Giang, Hồng Hà - nguồn: Tạp chí Giáo dục Thủ đô số 109+110, tháng 1+2/2019

Ý kiến bạn đọc (0)

Viết ý kiến của bạn
 
Thăm dò ý kiến

Bạn thích nhất chuyên mục nào trên Tạp chí Giáo dục Thủ đô ?
  • Vấn đề - Sự kiện
  • Nghiên cứu - Trao đổi nghiệp vu
  • Gia đình - Nhà trường - Xã hội
  • Gương mặt cơ sở
  • Có thể bạn chưa biết
  • Văn hóa - Văn nghệ