Ngày đăng:   Thứ 4, 14-03-2018 11:36:05   /   Lượt đọc: 304

Nhớ món cá kho ngày Tết

(GDTĐ) - Quê tôi là một vùng ngoại thành với rất nhiều ao, hồ nên ngoài các thứ ngon vật lạ đặc trưng của ngày Tết miền Bắc như: Bánh chưng, thịt lợn, giò chả, nem cuốn, thịt gà… ra thì hầu như nhà ai cũng phải có thêm món cá kho trong mâm cỗ mới được xem là thịnh soạn đủ đầy.

 

Cá sẵn ở ao, hồ vớt lên nên cứ vào thời điểm sau ngày ông Táo về Trời là nhà ai cũng lo sửa soạn chuẩn bị chế biến một vài niêu cá kho để ăn Tết. Nhà tôi neo người, bố mẹ thường phải lo việc ruộng đồng nên việc kho cá để ăn Tết do bà nội tôi đảm đương. Hơn thế, nội là người có thâm niên và kinh nghiệm kho cá mấy chục năm từ hồi còn trẻ nên việc nội đảm nhận món cá kho Tết là điều hiển nhiên. Ngay cả không bận việc gì thì nội cũng không bắt bố mẹ tôi phải đụng tay đến niêu cá kho.

Cá dùng để kho có thể là cá chép, cá trắm, cá mè… nhưng ngon nhất vẫn là loài trắm đen. Chỉ ít năm nội chọn cá chép, cá mè, mà đại đa số là cá trắm đen, vì loài cá này đem kho là tuyệt đỉnh, ăn ngon, chắc thịt lại không tanh. Năm nào nội cũng chọn mua một con trắm đen to đến năm, bảy kg để kho. Cá phải còn tươi rói, vừa vớt ở dưới ao, hồ lên chứ không chọn cá ươn, cá chết. Cách chế biến cũng khá cầu kỳ. Sau khi rửa sạch, để ráo nước trên chiếc rổ tre mắt thưa, cá được thái khúc ngang thân ngắn độ 5-7cm. Các khúc cá được cho vào chậu ướp gia vị mắm, muối, mì chính và chút đường phèn. Bao giờ tôi cũng là người được nội sai cạo riềng, rửa sạch rồi thái lát mỏng. Ngoài riềng thái mỏng, một chút riềng giã nhỏ và nắm củ sả, ớt tươi cũng được tôi chuẩn bị đầy đủ. Sau khi các khúc cá ngấm gia vị độ hơn 1 tiếng đồng hồ, nội bắt đầu bỏ riềng thái lát vào đáy chiếc niêu đất to tướng được thửa chuyên để kho cá. Lớp riềng lót đáy chống cháy xém cá, tiếp đến là các khúc cá được xếp nghiêng có độ thoáng cách xa nhau đủ để các lớp riềng giã nhỏ và sả, ớt chèn ở giữa. Các lớp cá cứ được xếp đan chồng lên nhau như thế cho tới khi hết thì thôi. Trong niêu cá kho ấy, ngoài các gia vị là riềng, sả, ớt, đường, mì chính, mắm ngon, mỡ nước ra thì không thể thiếu được chút tiêu còn nguyên hạt và chút nước màu để cá có màu vàng sẫm đẹp mắt. Cũng có năm, nội tôi cho thêm một chút thịt ba chỉ vào niêu cá cho thêm phần hấp dẫn. Tuy nhiên, chỉ là thi thoảng như vậy thôi, còn đại đa số nội toàn kho chỉ riêng cá không mà thôi… Cách ước lượng để nêm nếm gia vị sao cho vừa, không nhạt quá, cũng không mặn quá là cả một nghệ thuật và việc này thì kinh nghiệm của nội có thừa. Chẳng vậy mà niêu cá năm nào cũng ngon, cũng vừa vặn y như nhau. Sau khi đã nêm nếm đủ các gia vị, nước được đổ ngập cá, công việc nhóm lửa kho cá bắt đầu.

 

Bếp kho cá được nội đặt ở góc sân gạch khuất gió, dùng củi rắc lẫn vỏ trấu đun nồi cá âm ỉ suốt mấy tiếng đồng hồ. Nội thường nhắc tôi canh chừng hộ niêu cá và không được để lửa cháy quá to, bởi nếu lửa cháy to sẽ làm cá sôi ùng ục và sẽ bị nát. Lúc nào cũng phải để lửa cháy nhỏ, liu riu. Khoảng thời gian kho cá lâu hay chóng tùy thuộc vào lượng nước đổ vào ban đầu, vì khi nào nồi cá kho cạn nước sền sệt bắt đầu sém mùi riềng thơm lừng là được.

Niêu cá kho năm nào cũng được nội hoàn thành trong ngày 28 hoặc 29 Tết, vì vậy bữa cơm Tất niên sum họp năm nào trên mâm cỗ cũng có sự hiện diện của đĩa cá kho của nội. Niêu cá kho ấy được ăn trong mấy ngày lễ Tết và nó cũng không thể thiếu được trên bàn thờ tiên tổ. Nhiều khách khứa, bạn bè gần xa từng ăn Tết ở nhà tôi, ai trong số họ cũng luôn tấm tắc khen món cá kho của nội.

Năm nào cũng vậy cứ gần đến Tết Nguyên Đán là tôi lại nôn nao nhớ về quê mong ngày sum họp để được ăn món cá kho ngon tuyệt của nội, bởi dù đã già nua xong nội vẫn luôn tranh phần việc kho cá để thết khách, đãi con cháu…

Trịnh Viết Hiệp - nguồn: Tạp chí Giáo dục Thủ đô số 97+98, tháng 1,2/2017

Ý kiến bạn đọc (0)

Viết ý kiến của bạn
 
Thăm dò ý kiến

Bạn thích nhất chuyên mục nào trên Tạp chí Giáo dục Thủ đô ?
  • Vấn đề - Sự kiện
  • Nghiên cứu - Trao đổi nghiệp vu
  • Gia đình - Nhà trường - Xã hội
  • Gương mặt cơ sở
  • Có thể bạn chưa biết
  • Văn hóa - Văn nghệ