Ngày đăng:   Thứ 2, 22-10-2018 14:54:44   /   Lượt đọc: 110

Người “giữ lửa” đam mê nghệ thuật lân sư rồng

(GDTĐ) - Con ngõ ngoằn nghoèo đưa chúng tôi tới ngôi nhà nhỏ nằm khiêm tốn ở xóm Dinh, thôn 2, xã Quảng Bị, huyện Chương Mỹ - nơi chế tác ra những sản phẩm mang đầy tâm huyết của người giữ lửa đam mê nghệ thuật lân sư rồng. Đón tiếp chúng tôi là một thanh niên trẻ với nụ cười luôn thường trực trên môi, nước da rám nắng toát lên sự rắn rỏi của con nhà võ, anh là Bùi Viết Tưởng - Trưởng đoàn lân sư rồng Tưởng Nghĩa Đường.

Từ tình yêu với nghệ thuật múa lân sư rồng…

Với niềm đam mê thể thao sẵn có, năm 1999, vừa tròn 10 tuổi, cậu bé Bùi Viết Tưởng đã bắt đầu học những thế võ đầu tiên. Dường như có duyên với nghề võ nên Tưởng nhanh chóng trở thành một trong những võ sinh xuất sắc và sớm trở thành thầy dạy võ cổ truyền. Yêu thích luyện võ đã đưa người thanh niên trẻ này đến với nghệ thuật múa lân sư rồng từ lúc nào không hay. Anh Tưởng nhớ lại: Từ bé tôi đã rất thích xem múa sư tử và lần đầu tiên được cầm vào chiếc đầu sư tử đơn sơ, được múa sư tử là dịp Trung thu năm 2004. Từ đó trong tôi luôn có mong muốn phát triển môn nghệ thuật này với những tạo hình đẹp và kỹ thuật cao trong biểu diễn. Nhưng phải đến năm 2008, khi cùng gia đình vào Nam xây dựng kinh tế mới tôi mới thực sự có dịp thỏa mãn niềm đam mê khi gặp và xin tham gia học võ, học múa lân sư rồng tại Câu lạc bộ Chí Thiện Đường, tỉnh Bình Phước. Tại đây tôi đã được chỉ bảo nhiều điều từ cơ bản đến chuyên môn kỹ thuật và được cùng Câu lạc bộ đi giao lưu, biểu diễn ở nhiều nơi.

Một tiết mục lân sư rộng của CLB Tưởng Nghĩa Đường

Do hoàn cảnh gia đình, năm 2009, anh Tưởng trở về quê hương mang theo niềm đam mê đã được nhen nhóm và những kỹ năng, kỹ thuật biểu diễn lân sư rồng. Ban đầu, chỉ mình anh miệt mài chơi lân, biểu diễn phục vụ làng xóm xung quanh, thời gian sau anh đào tạo thêm được ba học trò cùng đi biểu diễn và lấy tên là Câu lạc bộ lân sư rồng Tưởng Nghĩa Đường. Cũng từ đây, bốn thầy trò bắt đầu mở rộng địa bàn biểu diễn ra các xã trong huyện.

Cuối năm 2011, cùng với 106 môn phái trong và ngoài Thành phố, Câu lạc bộ lân sư rồng Tưởng Nghĩa Đường đã tham gia giải võ thuật cổ truyền Hà Nội mở rộng lần thứ 26 do Hội võ thuật Hà Nội tổ chức. Với màn "Song lân tranh hùng" thầy trò anh đã đạt Huy chương Vàng đầu tiên. Kết quả ấy càng thôi thúc anh phát triển mạnh mẽ hơn môn nghệ thuật độc đáo này. Từ đó đến nay, anh Bùi Viết Tưởng cùng các học trò của mình luôn miệt mài, dày công luyện tập để có những màn múa lân, múa rồng đầy kỹ thuật và ngày càng điêu luyện. Cùng với sự tin yêu của nhiều khách hàng và nhân dân trên địa bàn Thành phố cũng như nhiều tỉnh thành ở miền Bắc, câu lạc bộ ngày một phát triển và đi biểu diễn ở nhiều nơi.

Không chỉ là môn nghệ thuật, lân sư rồng còn được quan niệm đem lại điềm lành, may mắn, bình an và tài lộc. Thế nên những ngày đầu xuân hay dịp trung thu là lúc thầy trò Tưởng Nghĩa Đường làm không hết việc, có những ngày thầy trò anh đi biểu diễn tại 9 - 10 điểm. Tới đâu đoàn cũng nhận được sự yêu quý, cổ vũ nhiệt tình của người xem.

Bên cạnh vai trò là một đoàn nghệ thuật biểu diễn, Câu lạc bộ lân sư rồng Tưởng Nghĩa Đường còn là nơi thắp lửa đam mê cho biết bao nhiêu môn sinh. Trong khoảng thời gian từ năm 2009 đến nay, anh Tưởng vừa tiếp tục duy trì các lớp đào tạo võ cổ truyền, vừa truyền dạy chuyên môn, kỹ thuật cơ bản và nâng cao cho hàng trăm em yêu thích nghệ thuật biểu diễn lân sư rồng. Nhiều đoàn lân sư rồng trong và ngoài thành phố và trên địa bàn huyện đều có thành viên cốt cán là học trò của anh.

… Đến đam mê chế tác sản phẩm lân rồng

Do đặc biệt yêu mến và thấy có duyên với nghệ thuật biểu diễn lân sư rồng nên cùng với việc đi biểu diễn, mỗi năm anh Tưởng vẫn dành 1-2 tháng để đi học nghề chế tác lân rồng. Năm 2014, anh chính thức chế tác, sản xuất những con lân, rồng đầu tiên tại xưởng của gia đình. Từ đó đến nay, cơ sở sản xuất của anh trở thành một trong ít cơ sở chính ở Hà Nội. Không chỉ cung cấp cho các đại lý trên địa bàn, sản phẩm của anh còn vươn xa tới hầu hết các tỉnh thành trong cả nước kể cả thành phố Hồ Chí Minh - cái nôi của nghề chế tác lân. Riêng trong năm 2017, cơ sở của anh đã sản xuất, chế tác 150 con lân, 20 con rồng. Chỉ trong quý I năm 2018 cơ sở đã nhận được đơn hàng gần 60 con lân, 10 con rồng cho các khách hàng lẻ và các đại lý trong và ngoài Thành phố.

Gian nhà hơn 20m2 của anh Tưởng chất đầy những nguyên liệu và gần 20 chiếc đầu lân, đầu rồng đang trong giai đoạn hoàn thiện. Nhìn anh miệt mài với công việc yêu thích là chế tác lân, rồng mới thấy niềm đam mê, sự tâm huyết với môn nghệ thuật này của anh là bất tận. Anh tâm sự: chế tác ra một sản phẩm lân, rồng cần có nhiều công đoạn. Chi tiết khó thực hiện nhất của lân, rồng nằm ở bộ khung, mang một kết cấu phức tạp của các mối nối từ tre, trúc. Còn công đoạn cần sự công phu nhất, tỷ mỉ nhất, cần sự sáng tạo và óc thẩm mỹ của người chế tác là trang trí đầu lân, đầu rồng. Đầu lân, rồng khi hoàn thiện ngoài vẻ đẹp của màu sắc, tạo hình, mắt phải quạu, miệng dữ mà tươi, trọng lượng phải gọn, nhẹ, bền chắc, chịu được va đập để các môn sinh có thể thi bài diễn với độ khó cao. Việc thổi hồn vào khuôn mặt, vào đôi mắt của lân, rồng đòi hỏi đôi tay tài hoa. Khó nhất và quan trọng nhất là mắt của con lân, làm sao cho nổi bật, màu sắc đẹp, mắt lân phải mau lẹ. Bởi đôi mắt rất quan trọng trong các động tác lân ngủ, lân say… nên mắt phải rất chuẩn.

Anh Bùi Viết Tưởng say sưa chế tác đầu lân

Anh Tưởng luôn tự hào là người sáng tạo thêm cho phần gáy của con lân. Anh đã in thêm vào phần gáy lân các chữ Tài, Lộc, chữ Phúc, Lộc, Thọ, hình ảnh Quan âm, Phật tổ hay cá chép...  để phù hợp với các sự kiện và nhu cầu của khách hàng. Anh cũng vừa chế ra mẫu thiết kế "độc quyền" mới và được coi là duy nhất trên cả nước khi thay việc phun màu trên giấy bằng cách in 3D trên chất liệu vải, in nhiệt dán trực tiếp lên đầu lân, đảm bảo tránh mưa, dội nước cũng không sao nên khách hàng rất thích vì độ bền cao. Những phần lông đẹp nhất của tấm da thỏ, da cừu thật nguyên con, được anh chọn để trang trí phối màu cho phần đầu lân luôn đẹp và sinh động. Vải kim sa lấp lánh khiến cho phần thân luôn uyển chuyển và bắt mắt. Khi chế tác rồng, anh lại dùng vảy rồng nổi phản quang để tạo ấn tượng khi biểu diễn dưới ánh nắng mặt trời cũng như dưới ánh điện, ánh trăng.

Tâm huyết với nghề, xác định đây cũng là cái nghiệp sẽ gắn bó suốt cuộc đời mình, anh Tưởng luôn dành thời gian và tâm sức để đào tạo cho các học trò của mình. Anh muốn giúp các em nhiều hơn trong việc phát triển chuyên môn cũng như những bước đi tiếp theo trong cuộc sống. Ngoài thời gian học văn hóa ở trường, các em lại được thầy Tưởng cho tham gia biểu diễn theo đoàn tại nhiều nơi và cùng với thầy làm nên những mẫu lân, rồng mới nhất, đáp ứng nhu cầu của mọi khách hàng khó tính. Qua đó cũng tạo thêm nguồn thu nhập cho các em, giúp các em cùng gia đình trang trải việc học hành đồng thời khơi dậy, nuôi dưỡng niềm đam mê võ cổ truyền và nghệ thuật múa lân sư rồng, rèn luyện thể lực, ý chí và đạo đức cho các môn sinh.

Và tâm huyết với những việc làm thiện nguyện

Đã thành thông lệ đối với anh Bùi Viết Tưởng và các học trò của anh, mỗi lần đi biểu diễn về, cả thầy và trò lại cùng nhau trích một phần tiền công của mình, mỗi người từ 20.000 đồng - 50.000 đồng để nuôi lợn nhựa. Số tiền tiết kiệm được, thầy trò Tưởng Nghĩa Đường sẽ lập thành quỹ để thăm hỏi các võ sinh khi ốm đau, hiếu hỉ. Điều đặc biệt hơn là mỗi năm 2-3 lần thầy trò Tưởng Nghĩa Đường sẽ trích quỹ này để đi thiện nguyện, thăm tặng quà những người gặp khó khăn do thiên tai, trẻ em khuyết tật trên địa bàn. Chuyến đi xa đầy ý nghĩa mà thầy trò Tưởng Nghĩa Đường tham gia là năm 2016, khi bà con vùng rốn lũ Hương Trà - Hương Khê - Hà Tĩnh bị ảnh hưởng nặng nề của cơn lũ lịch sử hồi trung tuần tháng 10. Thầy trò Tưởng Nghĩa Đường đã chuyển 150 thùng mỳ tôm, 2 tạ gạo và nhiều đồ dùng thiết yếu với tổng trị giá hơn 5 triệu đồng tới tận tay những người dân nơi đây…  Với anh Tưởng, anh thấy vui hơn vì những việc làm nhỏ bé ấy đã khơi dậy, nuôi dưỡng tấm lòng nhân ái cho các học trò của mình.

Có một điều chắc chắn rằng, ngày nay, múa lân sư rồng không còn đơn điệu là trò chơi nghệ thuật dân gian mà đã trở thành sân chơi thể thao. Với niềm đam mê, tâm huyết và sáng tạo của mình, anh Bùi Viết Tưởng đã và đang hàng ngày truyền lửa, giữ gìn và phát triển môn nghệ thuật độc đáo này.

Hoàng Tình – Thu Hiền (nguồn: Tạp chí Giáo dục Thủ đô số 104, tháng 9/2018)

Ý kiến bạn đọc (0)

Viết ý kiến của bạn
 
Thăm dò ý kiến

Bạn thích nhất chuyên mục nào trên Tạp chí Giáo dục Thủ đô ?
  • Vấn đề - Sự kiện
  • Nghiên cứu - Trao đổi nghiệp vu
  • Gia đình - Nhà trường - Xã hội
  • Gương mặt cơ sở
  • Có thể bạn chưa biết
  • Văn hóa - Văn nghệ