Ngày đăng:   Thứ 5, 14-03-2019 16:52:00   /   Lượt đọc: 415

Mới lạ vẽ chân dung bằng âm nhạc

(GDTĐ) - Mỗi sự trải nghiệm mới lạ đều đem lại cảm xúc cho con người. Vẽ chân dung một con người bằng những nốt nhạc là sự trải nghiệm đầy ấn tượng và thú vị. Không phải khắc họa chân dung qua giấy, bút, màu như những họa sĩ vẫn làm, những nhạc sĩ mang đến một bức chân dung tinh tế, đầy “sắc màu” qua ngẫu hứng những nốt nhạc…

Những ngày cuối năm 2018, tại Nhà hát Lớn Hà Nội đã diễn ra buổihòa nhạc “Trong”. Buổi hòa nhạc được công diễn nhằm mang đến cho khán giả trải nghiệm âm nhạc sâu sắc cùng những thông điệp ý nghĩa về cuộc sống với sự tham gia của nhóm nghệ sĩ nổi tiếng Epiphany đến từ Anh, nghệ sĩ piano Trang Trịnh, và Dàn hợp xướng & Giao hưởng Kỳ diệu.

Các nghệ sĩ vẽ chân dung bằng âm nhạc

Đêm diễn là thành quả của quá trình hợp tác nghệ thuật giữa nghệ sĩ Trang Trịnh và nhóm nghệ sĩ Epiphany trong hai năm 2016 - 2018. Epiphany gồm các nghệ sĩ chuyên nghiệp đến từ các dàn nhạc giao hưởng nổi tiếng tại châu Âu như Chamber Orchestra of Europe, Hallé, Manchester Camerata, BBC Philharmonic, CBSO, Northern Sinfonia... Thành lập từ 2006, nhóm có thế mạnh biểu diễn các sự kiện âm nhạc sáng tạo chú trọng vào tương tác ngẫu hứng và sự đổi mới trong âm nhạc. Âm nhạc của Epiphany mang phong cách đa dạng - từ âm nhạc chính thống trong các buổi hòa nhạc cổ điển đến những sự kiện âm nhạc hoàn toàn ngẫu hứng và nhiều tính thể nghiệm. Bên cạnh biểu diễn tại các địa điểm hòa nhạc cố định, Epiphany còn đưa âm nhạc ra khỏi khán phòng và mang đến cộng đồng, kể cả trong những không gian thường được coi là không phổ biến hay phù hợp để biểu diễn âm nhạc.

Nghệ sĩ Richard Williamson, thành viên của nhóm nhạc Epiphany chia sẻ: "Lần đầu tiên biểu diễn tại Hà Nội, các thành viên của nhóm nhạc chơi 8 nhạc cụ, nhưng âm thanh tạo ra vô cùng phong phú. Khán giả không chỉ nghe âm thanh, mà thực sự phải đặt trái tim, tâm hồn để nghe sự chuyển đổi âm thanh nhờ sự hòa âm phối khí của 8 nhạc cụ đó. Chúng tôi tin tưởng âm nhạc không chỉ đến từ những điều thực tế trong hàng ngày, mà còn nhiều hơn thế, âm nhạc đến từ trái tim và tâm hồn".

Trong phần một của hòa nhạc, thông qua tác phẩm của những nhạc sĩ bậc thầy Bach, Mozart hay Rachmaninoff cùng lối dẫn dắt chương trình sáng tạo, các nghệ sĩ đã đưa khán giả đến với câu chuyện về những khoảnh khắc trong trẻo đầy cảm xúc: Một đêm trăng, một điệu nhảy, một nỗi buồn... - những điều mà đôi khi trong cuộc sống bận rộn hàng ngày ta có thể vô tình lãng quên. Đặc biệt, một sáng tác lấy cảm hứng từ làn điệu dân gian Việt Nam “Bèo dạt mây trôi” và “Trống cơm” của nhạc sĩ Peter Richards - được sáng tác riêng cho nghệ sĩ Trang Trịnh và Epiphany cũng sẽ lần đầu tiên được công diễn. Ông Peter Richards, thành viên của nhómchia sẻ, “trước đó, tôi không biết nhiều về âm nhạc dân gian Việt Nam và tôi đã phải nghe rất nhiều qua Youtube. Tác phẩm đặc biệt và ấn tượng là "Bèo dạt mây trôi" và "Trống cơm", tôi đã mang suy nghĩ, góc nhìn của mình về âm nhạc dân gian Việt Nam trong tác phẩm mới là "Qua tầng mây trôi". Hy vọng, sắp tới chúng tôi có thể sáng tác nhiều tác phẩm thể hiện sự giao thoa văn hóa giữa Việt Nam và Anh".

Đến Việt Nam lần này, bên cạnh biểu diễn các tác phẩm âm nhạc, nhóm nhạc Epiphany đã biểu diễn một hình thức nghệ thuật mới lạ - “Vẽ chân dung bằng âm nhạc” (Sound Portrait). Ông Richard Williamson cho biết: "Vài năm qua, Epiphany phát triển hình thức nghệ thuật mới này. Họa sĩ vẽ chân dung với giấy, bút và màu, nhưng chúng tôi tin âm nhạc cũng có thể làm điều tương tự. Các nhân vật ngồi trước mặt của nghệ sĩ và nghệ sĩ sẽ chơi giai điệu thể hiện sự cảm nhận về cá tính và có thể là cả ngoại hình của nhân vật. Có những người đã xúc động khi nghe những giai điệu đó".

Nghệ sĩ Piano Trang Trịnh chia sẻ, vẽ chân dung bằng âm nhạc là một hình thức thể hiện mới mẻ được các nghệ sĩ nhóm Epiphany sáng tạo và hoàn thiện. Họ đã trình diễn hình thức này trong nhiều buổi biểu diễn ở Châu Âu, tại các viện bảo tàng, thậm chí là Nhà quốc hội Anh. Chưa bao giờ có một hình thức thể hiện âm nhạc như vậy ở Việt Nam.

Theo nghệ sĩ, việc sử dụng phong cách ứng tác, các tác phẩm không được "sáng tác" mà được chơi một cách ngẫu hứng là sự tổng hoà của cảm nhận của mỗi một nghệ sĩ trước nhân vật. Họ lắng nghe nhau, sử dụng và phát triển ý tưởng của người này và thể hiện ý tưởng của chính mình. Sự ứng tác ngẫu hứng này rất hiếm thấy ở nhạc cổ điển. Mỗi nhân vật sẽ gợi lên cho các nghệ sĩ một ý tưởng nào đó, có thể là một nét ngoại hình, hay cảm giác về tính cách, hoặc có thể là câu chuyện mà chính nhân vật chia sẻ trước khi phần biểu diễn bắt đầu. Để các phần biểu diễn này thành công và thuyết phục, các nghệ sĩ cần phải nắm rất rõ ngôn ngữ âm nhạc của nhau, cũng như có khả năng nắm bắt rất nhanh và thể hiện tinh thần của nhân vật…

Khác với các môn nghệ thuật khác, thực tế, không phải nhân vật nào cũng hiểu hết về cảm xúc âm nhạc, đặc biệt là với âm nhạc giao hưởng. Vậy các nghệ sĩ làm thế nào để người được vẽ chân dung hiểu rằng mình đang được "miêu tả" qua những nốt nhạc? Nói về điều này, nghệ sĩ Trang Trịnh bày tỏ: “Có lẽ bức chân dung âm nhạc được vẽ nên sẽ luôn là một phiên bản mới mẻ mà nhân vật lần đầu tiên được gặp. Giống như cách họ có thể nhìn thấy mình trong mắt người khác, ở đây, họ có thể nghe thấy những cảm xúc và thần thái mà người khác cảm nhận được ở họ. Có đôi khi, đó cũng là những cái duyên bất ngờ: Một nhân vật được miêu tả như một dòng sông và sau khi nghe, cô ấy đã tiết lộ với các nghệ sĩ rằng tên cô ấy là Hà - cũng có nghĩa là một dòng sông. Có những thứ khó giải thích được bằng lời, ví dụ như khá nhiều nhân vật đã khóc khi nghe bản nhạc của chính họ. Tôi nghĩ rằng âm nhạc có thể đã chạm vào một phần mà họ chưa nhận ra, hoặc đã quên, ở rất sâu bên trong họ. Những điều này không cần tới kiến thức âm nhạc, tôi tin như vậy”…

Quốc Đạt - nguồn: Tạp chí Giáo dục Thủ đô số 109+110, tháng 1+2/2019

Ý kiến bạn đọc (0)

Viết ý kiến của bạn
 
Thăm dò ý kiến

Bạn thích nhất chuyên mục nào trên Tạp chí Giáo dục Thủ đô ?
  • Vấn đề - Sự kiện
  • Nghiên cứu - Trao đổi nghiệp vu
  • Gia đình - Nhà trường - Xã hội
  • Gương mặt cơ sở
  • Có thể bạn chưa biết
  • Văn hóa - Văn nghệ