Ngày đăng:   Thứ 4, 23-01-2019 10:45:25   /   Lượt đọc: 746

Nâng cao kĩ năng giao tiếp ứng xử cho học sinh trong giảng dạy môn GDCD lớp 8

(GDTĐ) - Giáo dục công dân là một môn học quan trọng nhằm trang bị cho học sinh những nhận thức đúng đắn để có cách giao tiếp ứng xử phù hợp trong cuộc sống, vì vậy cô giáo Phạm Thanh Hương, trường THCS Việt Hùng, huyện Đông Anh đã viết SKKN : “Một số kinh nghiệm giáo dục và nâng cao kĩ năng giao tiếp ứng xử cho học sinh trong giảng dạy môn GDCD lớp 8”.

Một số kĩ năng giao tiếp ứng xử cơ bản cần tập trung đi sâu

Kĩ năng ứng xử với môi trường tự nhiên:

Con người sống trong mối quan hệ chặt chẽ với môi trường tự nhiên. Vì vậy, việc bảo vệ môi trường thể hiện từ những hành động nhỏ trong cuộc sống hàng ngày ở mọi nơi, mọi lúc như: không vứt rác bừa bãi, biết tiết kiệm điện, nước, không bẻ cành, ngắt phá cây xanh…. Trên cơ sở đó, giáo viên sưu tầm những câu chuyện, hành vi cụ thể của học sinh trong trường để giáo dục qua những tiết học trên lớp.

Ví dụ, khi dạy tiết 24 - Bài 17: Nghĩa vụ tôn trọng, bảo vệ tài sản nhà nước và lợi ích công cộng, trong phần 2, để giúp học sinh phân biệt được hành vi đúng, sai, thấy được trách nhiệm của mình trong việc tôn trọng, bảo vệ tài sản nhà nước và lợi ích công cộng bằng những việc làm cụ thể giáo viên cho học sinh đóng vai những tình huống sau:

Tình huống 1: Lan và Mai rủ nhau đi học sớm. Cả hai cùng mua đồ ăn sáng ở cổng trường. Ăn xong, hai bạn vứt luôn rác ở góc cổng. Khi lên lớp, các bạn khác chưa đến, Lan bật tất cả công tắc bóng đèn và quạt lên rồi ngồi chơi với Mai.

Tình huống 2: Giờ ra chơi, Hùng và Hải rủ nhau ra sân bóng. Thấy cây phượng nở vài chùm hoa Hải nói với Hùng: Để tớ trèo lên hái hoa phượng nhé. Hùng ngăn lại nhưng Hải vẫn trèo lên bẻ 2 cành phượng to xuống, ngắt hoa rồi đem vào lớp.

Câu hỏi : Em có nhận xét gì về việc làm của các bạn trong hai tình huống trên?

Học sinh hào hứng đưa ra đáp án của mình như: Việc làm của các bạn trong hai tình huống trên là phá hoại tài sản của nhà trường; là gây lãng phí và không có ý thức bảo vệ môi trường; đó là những việc làm sai, cần phê phán…

Sau khi học sinh đưa ra câu trả lời, giáo viên kết luận: Tài sản nhà trường cũng là tài sản của nhà nước mang lại lợi ích cho mỗi học sinh chúng ta. Vì vậy, mỗi người cần có nghĩa vụ tôn trọng và bảo vệ.

Ảnh minh họa

Kĩ năng ứng xử với môi trường xã hội :

Kĩ năng ứng xử trước những vấn đề tiêu cực trong xã hội:

Khi dạy tiết 21- Bài 13: Phòng chống tệ nạn xã hội (tiết 2) phần tìm hiểu trách nhiệm của công dân và học sinh trong việc phòng chống tệ nạn xã hội, giúp học sinh phân biệt hành vi vi phạm pháp luật, biết cách phòng ngừa cho bản thân, giáo viên cho học sinh đóng vai tình huống sau :

Hoàng trót dùng tiền học phí mẹ cho để chơi điện tử. Hoàng đang lo lắng không biết làm thế nào thì bà hàng nước ở gần nhà dụ dỗ Hoàng mang một túi nhỏ đựng Heroin đi giao cho một người hộ bà, bà sẽ cho tiền đóng học phí và không nói gì với mẹ Hoàng. Hoàng tự nhủ: Làm theo lời bà hàng nước cũng được còn hơn là bị mẹ mắng, với lại mình chỉ làm một lần này thôi, không bao giờ làm như thế nữa.

Học sinh trong lớp sôi nổi đưa ra ý kiến như: Ý nghĩ của Hoàng là sai; Nếu Hoàng làm theo lời bà hàng nước thì đó là việc làm vi phạm pháp luật; Là Hoàng em sẽ không nghe theo lời bà hàng nước, về nhà xin lỗi mẹ…

Sau khi học sinh trình bày suy nghĩ của mình, giáo viên kết luận: Chúng ta đang sống trong môi trường xã hội phức tạp. Tệ nạn xã hội có thể rình rập bất cứ ai, bất cứ gia đình nào. Chỉ cần một phút yếu lòng, ham lợi, thiếu suy nghĩ là chúng ta có thể mắc vào tệ nạn xã hội lúc nào không hay.

Kĩ năng giao tiếp ứng xử với mọi người xung quanh :

*Kĩ năng giao tiếp ứng xử trong gia đình:

Khi dạy tiết 16 - Bài 12: Quyền và nghĩa vụ của công dân trong gia đình, tiết 2 trong phần luyện tập của bài học này, sau khi hướng dẫn học sinh làm bài tập 1-2 sách giáo khoa, để học sinh phân biệt được hành vi đúng, sai liên quan đến quyền và nghĩa vụ của con cháu đối với ông, bà, cha, mẹ giáo viên cho học sinh đóng vai tình huống sau:

Ông nội Minh ở quê ra chơi, cả nhà vui vẻ đón tiếp ông. Bố mẹ mua quần áo, thức ăn ngon và đưa ông đi thăm cảnh đẹp nhiều nơi. Riêng Minh rất khó chịu vì luôn phải nhắc ông: bỏ dép ở ngoài cửa, tắt điện, mở những chương trình mà Minh không thích. Bố mẹ nhắc nhở nhưng Minh vùng vằng cãi lại. Điều đó làm bố mẹ Minh không hài lòng.

Câu hỏi: Em có nhận xét gì về thái độ của Minh đối với ông nội? Nếu là Minh trong trường hợp đó em sẽ làm gì?

Sau khi nghe học sinh trình bày suy nghĩ của mình, giáo viên kết luận: Con cháu phải tôn kính, hiếu thảo đối với ông bà. Tuổi của ông bà và con cháu khác xa nhau nên con cháu cần quan sát, lắng nghe, học cách thấu hiểu ông bà từ đó mới có cách cư xử phù hợp.

*Kĩ năng giao tiếp ứng xử với bạn bè:

Khi dạy Tiết 7 – Bài 6: Xây dựng tình bạn trong sáng lành mạnh, phần 2 tìm hiểu đặc điểm của tình bạn trong sáng lành mạnh, để giúp học sinh có ý thức xây dựng tình bạn trong sáng lành mạnh trong lớp, trong trường, ở cộng đồng, giáo viên cho học sinh kể những tấm gương về tình bạn trong cuộc sống mà các em biết. Sau đó, giáo viên kết luận: Quanh ta, các bạn mỗi người mỗi tính, mỗi nết, mỗi hoàn cảnh riêng. Do đó, chúng ta cần có cách ứng xử thể hiện sự quan tâm cụ thể, đúng lúc, đúng chỗ, khéo léo và tế nhị. Hãy đồng cảm, chia sẻ sâu sắc khi bạn gặp hoạn nạn, luôn gần gũi, chân thành, thẳng thắn khi bạn mắc khuyết điểm để bạn nhận ra và sửa chữa. Tình bạn tuổi học trò là tình bạn hồn nhiên, đẹp đẽ và trong sáng nhất. Vì thế, mỗi người hãy xây dựng cho mình một tình bạn đẹp để động viên, giúp đỡ nhau trong học tập và trong cuộc sống.

*Kĩ năng giao tiếp ứng xử với thầy cô giáo và nhân viên trong trường:

Khi dạy tiết 4 – Bài 3: Tôn trọng người khác, tìm hiểu mục 3: Cách rèn luyện để trở thành người biết tôn trọng người khác, để giúp học sinh có kĩ năng phân biệt giữa hành vi tôn trọng người khác và thiếu tôn trọng người khác, biết tôn trọng thầy, cô giáo và các nhân viên trong nhà trường cũng như mọi người trong cuộc sống hàng ngày, giáo viên cho học sinh đóng vai tiểu phẩm và nêu suy nghĩ của mình, sau đó giáo viên kết luận: Tôn trọng người khác được thể hiện ở rất nhiều biểu hiện khác nhau trong cuộc sống, từ những cử chỉ nhỏ nhất như lời nói, ánh mắt, nụ cười ở mọi nơi, mọi lúc. Một lời nói hay, một cử chỉ đẹp như chào hỏi lễ phép, chăm chú nghe giảng, chính là nét đẹp văn hóa ứng xử với thầy, cô giáo trong nhà trường mà các em cần khắc ghi.

Ảnh minh họa

Kĩ năng giao tiếp ứng xử trong giờ học và ngoài xã hội:

Sự tồn tại và phát triển của mỗi con người luôn gắn liền với sự tồn tại và phát triển của cộng đồng xã hội. Không ai có thể sống, hoạt động tách rời mọi người xung quanh. Qua những cử chỉ hành động đó, ta có thể đánh giá về một người. Khi dạy Tiết 28 – Bài 19: Quyền tự do ngôn luận, nhằm giúp học sinh phân biệt được thế nào là tự do ngôn luận và lợi dụng tự do ngôn luận để phục vụ lợi ích xấu trong giờ học và ngoài xã hội, trong phần tìm hiểu trách nhiệm của công dân, giáo viên cho học sinh liên hệ thực tế tìm những việc làm, tình huống thể hiện quyền tự do ngôn luận theo quy định của pháp luật và tự do ngôn luận trái pháp luật trong giờ học và ngoài xã hội. Sau khi nghe học sinh trình bày, giáo viên kết luận: Tự do trong khuôn khổ pháp luật tức là phát biểu đúng lúc, đúng chỗ, đúng chủ đề. Không được lợi dụng tự do ngôn luận để phát biểu lung tung, xuyên tạc sự thật, vu cáo, vu khống người khác. Đó là hành vi vi phạm pháp luật.

Khi dạy tiết 4 – Bài 3: Tôn trọng người khác, phần luyện tập, để giúp học sinh có kĩ năng phân biệt giữa hành vi tôn trọng người khác và thiếu tôn trọng người khác, có thái độ, hành vi cư xử chuẩn mực khi giao tiếp ứng xử ngoài xã hội, giáo viên cho học sinh làm bài tập. Sau khi học sinh đưa ra cách xử lí tình huống, giáo viên kết luận: Giao tiếp ứng xử nơi công cộng được xem là một kĩ năng quan trọng đối với mọi người. Giao tiếp ứng xử nơi công cộng là việc làm không khó. Tôn trọng người khác và ứng xử một cách khiêm tốn, lễ độ là bí quyết đơn giản giúp chúng ta tạo được ấn tượng đẹp trong mắt mọi người.

Qua thời gian áp dụng đề tài:Một số kinh nghiệm giáo dục và nâng cao kĩ năng giao tiếp ứng xử cho học sinh trong giảng dạy môn GDCD lớp 8”, hiệu quả giờ học được nâng cao, trong giờ học Giáo dục công dân, học sinh say mê, hứng thú hơn, số học sinh giỏi, tiên tiến ngày càng tăng.

Trên đây là khái quát nội dung SKKN của cô giáo Phạm Thanh Hương, trường THCS Việt Hùng, huyện Đông Anh. Để biết thêm chi tiết bài giảng truy cập vào website:http://khohoclieu.hanoiedu.vn.

BBT - nguồn: Tạp chí Giáo dục Thủ đô số 108, tháng 12/2018

Ý kiến bạn đọc (0)

Viết ý kiến của bạn
 
Thăm dò ý kiến

Bạn thích nhất chuyên mục nào trên Tạp chí Giáo dục Thủ đô ?
  • Vấn đề - Sự kiện
  • Nghiên cứu - Trao đổi nghiệp vu
  • Gia đình - Nhà trường - Xã hội
  • Gương mặt cơ sở
  • Có thể bạn chưa biết
  • Văn hóa - Văn nghệ