Ngày đăng:   Thứ 2, 26-11-2018 09:52:38   /   Lượt đọc: 233

Bài giảng E-learning “Định lý Cosin trong tam giác”

(GDTĐ) - Với mục đích giúp học sinh dễ hiểu bài, biết cách vận dụng kiến thức để giải các bài tập, đồng thời đề cao tính tự học, có thể tự học ở mọi nơi, mọi lúc, thầy giáo Phạm Thế Mạnh- Trường THPT Yên Hòa đã thiết kế bài giảng E-learning “Định lý Cosin trong tam giác”. Bài giảng đạt giải Nhất trong Ngày hội công nghệ thông tin lần thứ 4 năm 2018.

 

Trình bày bài giảng:

- Màu sắc: lựa chọn màu nền, màu chữ phù hợp, tạo cảm giác dễ chịu cho người học.

- Chữ: to, rõ ràng.

- Mỗi slide đều có nội dung chủ đề.

- Nội dung bài giảng theo chuẩn kiến thức, kĩ năng của môn học.

Kĩ năng Multimedia:

- Có âm thanh: Nhạc không lời và lời giảng bài của GV.

- Có video mô tả hoạt động làm và chữa bài của học sinh trên lớp và trong một tình huống thực tế.

- Có hình ảnh, video clip minh họa nội dung kiến thức bài học.

- Công nghệ: Chuẩn SCORM, AICC, HTML5 có thể online hay offline…

- Phần mềm hỗ trợ tạo video cho bài giảng: Camtasia Studio 8, Audacity, Gold wave…

Tóm tắt nội dung bài học:

Slide 1: Trình bày tên bài giảng. Phần giới thiệu thông tin được ghép vào video clip về vũ trụ và các ngôi sao xuất phát từ ý tưởng: Định lý Côsin trong tam giác do nhà toán học, nhà thiên văn học Al Kashi phát hiện và vận dụng rất nhiều trong các hoạt động quan trắc thiên văn.

Slide 2: Dùng hình ảnh về giao diện trình chiếu cùng các hiệu ứng đánh dấu ký tự và lời diễn giải các tính năng của các công cụ.

Slide 3: Trình bày các mục tiêu cần đạt được của bài học. Sử dụng phần mềm Camtasia Studio 8 để tách nền và ghép vào video clip máy tính.

Slide 4: Bài học gồm 3 phần lớn: Kiểm tra bài cũ – Nội dung chính – Củng cố kiến thức.

Nội dung chính của bài học gồm: Xây dựng định lý Côsin – Hệ quả của định lý – Công thức trung tuyến – Vận dụng công thức vào các bài toán và tình huống thực tế.

Slide 5: Kiểm tra kiến thức về phép cộng và phép trừ vectơ trong chương trình hình học lớp 10 đã được học. Công thức đúng trong câu hỏi sẽ được sử dụng để xây dựng định lý Côsin trong tam giác ở slide 8. Câu hỏi 1: Đẳng thức vec-tơ nào sau đây luôn đúng với mọi điểm A, B, C bất kỳ…

Dùng tính năng tạo câu hỏi trắc nghiệm chỉ có 1 đáp án đúng. Khi người học chọn và trả lời thì âm thanh của người dạy khen ngợi hoặc động viên sẽ phát ra kèm thông báo tương ứng kết quả đúng – sai của lựa chọn.

Slide 6: Kiểm tra kiến thức về toán chuyển động đều và định lý Pitago để phát triển thành một bài toán mới, xây dựng tình huống có vấn đề cho bài học.

Một câu hỏi điền khuyết được thiết kế trong đó có hình ảnh minh họa cho đề bài. Câu hỏi 2: Hai tàu thủy cùng xuất phát từ bến A với vận tốc v1 = 30km/h và v2 = 40km/h. Hỏi sau một giờ hai tàu cách nhau bao nhiêu km nếu hai tàu di chuyển theo hai hướng hợp với nhau một góc 90o. Người học gõ kết quả vào phần để trống và tương ứng câu trả lời đúng – sai sẽ xuất hiện thông báo.

Slide 7: GV phân tích cho người học lý do dẫn đến cách giải quyết câu hỏi số 2 của phần kiểm tra bài cũ. Từ đó đưa ra tình huống: Góc giữa hai phương chuyển động không phải là 90o thì sẽ tính khoảng cách giữa hai con tàu như thế nào?

Slide 8: Xuất phát từ đẳng thức được nhắc lại trong câu hỏi số 1, GV bình phương vô hướng hai vế và khai triển biểu thức dạng hằng đẳng thức vectơ. Sau đó thay công thức tính tích vô hướng của hai vectơ để thu được công thức tính BC2.

Slide 9: Áp dụng trực tiếp công thức tính BC2 vào bài toán sẽ tính được khoảng cách hai tàu sau 1 giờ. GV trình bày cho học sinh thấy lợi ích của công thức vừa xây dựng, có thể áp dụng trong mọi tam giác miễn là có đủ 3 yếu tố: 2 cạnh và 1 góc xen giữa.

Slide 10: Định lý được chiếu ở dạng công thức, thay tên các cạnh bằng ký hiệu độ dài để công thức trở nên đơn giản. GV để khuyết 4 từ khóa quan trọng nhất của định lý để học sinh tự hoàn thành trong 15s, sau đó dùng lời diễn giải để thông báo định lý đầy đủ. GV để chế độ không tự chuyển slide để người học có thời gian ghi và nhớ công thức của định lý.

Slide 11: Đề bài ví dụ 1: Cho tam giác ABC có AB= 5cm, BC = 6cm, góc B = 60 độ. a/ Tính độ dài cạnh AC; b/ Tính số đo góc A và C; c/Tính độ dài trung tuyến BM (M là trung điểm của AC).

Slide 12: Lời giải cho ví dụ 1 được trình bày thông qua một video clip. Video được quay trực tiếp trên lớp học.

Slide 13: Chiếu lại lời giải của học sinh bằng một file ảnh đã được đánh dấu lại các kết quả. Tình huống xuất hiện: Học sinh làm tròn quá nhiều lần dẫn đến các kết quả tìm được không thỏa mãn định lý về tổng 3 góc trong một tam giác. Từ đó GV đưa ra cách giải quyết nhanh và chính xác hơn cho tình huống tính số đo góc C khi biết số đo các góc A và B.

Slide 14: Tương tự với định lý Côsin, tác giả trình bày hệ quả của định lý ở dạng công thức. Đặc biệt nhấn mạnh mục đích sử dụng hệ quả trong các bài toán.

Slide 15: Câu hỏi trắc nghiệm loại nhiều phương án đúng được sử dụng để người học có thể tiếp cận nhiều hơn các dạng công thức hệ quả của định lý Côsin khi vận dụng vào một tam giác cụ thể.

Slide 16: Trình bày câu hỏi thứ 3 của ví dụ 1 với mục đích chuyển tiếp sang phần xây dựng công thức trung tuyến. Sau khi trình bày câu hỏi tính độ dài trung tuyến, GV nhắc người học bấm vào nút tạm dừng bài học để dành thời gian suy nghĩ. Sau đó một vài giây mới trình bày các bước giải và dẫn dắt người học hiểu mục đích của ví dụ là để hé mở việc xây dựng công thức trung tuyến.

Slide 17: Có 3 bước để xây dựng công thức tính độ dài trung tuyến AM. GV cho xuất hiện từng bước để người học có thể làm cùng. Sau đó gợi ý để người học có thể suy ra công thức tính độ dài trung tuyến BN và CK.

Slide 18: GV trình bày công thức tính độ dài trung tuyến theo độ dài các cạnh của tam giác ABC.

Công thức được thể hiện theo hai dạng:

- Theo ký hiệu độ dài các cạnh của tam giác là a, b, c.

- Theo tên các cạnh của tam giác là AB, AC, BC.

 

Slide 19: GV cho xuất hiện trực tiếp trên màn hình theo thứ tự các bước giải. Đặc biệt phân tích và nhấn mạnh lý do dẫn đến việc sử dụng công thức trong mỗi thao tác giải.

Slide 20

Xuất phát từ các giả thiết:

- Biết độ dài 3 cạnh.

- Biết độ dài 2 cạnh và 1 góc xen giữa.

- Biết độ dài 1 trung tuyến và 2 cạnh.

- Biết độ dài 3 trung tuyến.

- Biết độ dài 2 trung tuyến và 1 cạnh.

GV hướng dẫn người học cách vận dụng công thức để có thể giải quyết được các bài toán giải tam giác.

Slide 21: Câu hỏi dạng kéo – thả được thiết kế theo ý tưởng sân bóng rổ. Mỗi quả bóng rổ tương ứng một mệnh đề được sắp xếp gọn vào 4 chiếc rổ tương ứng. Học sinh có 2 lần sắp xếp trong tình huống trả lời sai.

Slide 22: Câu hỏi trắc nghiệm lựa chọn đúng – sai được thiết kế đơn giản để học sinh tập trung vào nội dung chính. Trong slide có chèn thêm clip đếm ngược sau khi GV đọc xong đề bài.

Slide 23: Câu hỏi dạng lựa chọn từ cho trước điền vào khoảng trống. Người học sẽ lựa chọn 1 trong 2 phương án cho trước với mỗi khoảng trống.

Slide 24: Câu hỏi trắc nghiệm 1 lựa chọn đúng duy nhất. Thông báo kết quả đúng -  sai bằng hình ảnh, ký tự và lời nói ngay sau khi người học trả lời.

Slide 25, 26: Câu hỏi trắc nghiệm nhiều lựa chọn đúng. Thông báo kết quả đúng -  sai và phương pháp giải quyết bằng hình ảnh, ký tự và lời nói ngay sau khi người học trả lời.

Slide 27: Tình huống được ghi lại trong 1 video clip do học sinh thực hiện. Các phương án đo và cách xử lý số liệu thu được do các em chủ động suy nghĩ và đề ra sau khi học xong bài học trên lớp.

Slide 28: Trình bày các công thức của định lý Côsin, hệ quả của định lý và công thức trung tuyến trong tam giác. GV đính kèm một file định dạng pdf cung cấp bài tập tự luyện dạng tự luận và trắc nghiệm cho người học. Người học chỉ việc bấm vào dòng chữ đã được gạch chân là có thể xem và tải file về.

Cách học nói trên đã tạo cho người học hứng thú học tập, dễ dàng nắm bắt được bài học và có thể học ở bất kỳ đâu, bất cứ lúc nào. Hình thức học mang tính chất mở, thoải mái thông qua lời nhạc, nghe giảng, ghi chép nội dung trọng tâm ở mỗi slide, các câu hỏi trắc nghiệm củng cố nội dung từng phần giúp người học tư duy và ghi nhớ kiến thức tốt hơn.

Trên đây là khái quát nội dung bài giảng “Định lý Cosin trong tam giác” của thầy giáo Phạm Thế Mạnh- Trường THPT Yên Hòa. Để biết thêm chi tiết bài giảng truy cập vào trang Http://e-learning.hanoiedu.vn hoặc liên hệ trực tiếp tác giả để trao đổi kinh nghiệm.

BBT - nguồn: Tạp chí Giáo dục Thủ đô số 105, tháng 10/2018

Ý kiến bạn đọc (0)

Viết ý kiến của bạn
 
Thăm dò ý kiến

Bạn thích nhất chuyên mục nào trên Tạp chí Giáo dục Thủ đô ?
  • Vấn đề - Sự kiện
  • Nghiên cứu - Trao đổi nghiệp vu
  • Gia đình - Nhà trường - Xã hội
  • Gương mặt cơ sở
  • Có thể bạn chưa biết
  • Văn hóa - Văn nghệ