Ngày đăng:   Thứ 3, 17-04-2018 15:55:35   /   Lượt đọc: 244

Ủng hộ con khởi – lập nghiệp

(GDTĐ) - Tháng Ba hàng năm được gọi là tháng "căng như dây đàn", bởi nhà trường, gia đình và học sinh căng thẳng suy nghĩ, chọn lựa trường cao đẳng, đại học nào để thi cho đỗ. Với rất nhiều gia đình, "con cứ học cho tốt, mọi thứ để bố mẹ lo" là câu cửa miệng. Nhưng thực tế những năm gần đây cho thấy, vào đại học không phải là "con đường duy nhất" để thành công, thành đạt và hạnh phúc. Thay vì chỉ có nghĩ đến chọn trường, hãy cùng nhau bàn bạc, hoặc ủng hộ con cái nếu các con có ý tưởng khởi – lập nghiệp.

Ảnh minh họa

* Khởi – lập nghiệp là xu thế chung của thời đại

Lập nghiệp là quá trình tạo ra ý tưởng, lập kế hoạch và bắt tay vào làm một công việc nào đó, thường là liên quan đến sản xuất, kinh doanh. Khởi nghiệp (startup) cũng là bắt đầu một lĩnh vực kinh doanh nào đó, nhưng phải có ý tưởng sáng tạo, làm khác người, tạo ra một sản phẩm hoặc loại hình dịch vụ hoàn toàn mới. Một người tự mở quán cafe như bao người khác, để mình tự làm chủ, nhưng quán cà phê ấy cũng giống như trăm ngàn quán khác, đó là "lập nghiệp". Còn mở quán cafe, người mua không ngồi một chỗ để nhâm nhi cafe, mà mua xong thì mang đi (take away), một hình thức kinh doanh mới mẻ so với những hình thức kinh doanh truyền thống khác, thì đó là "khởi nghiệp".

Dù là khởi nghiệp, hay lập nghiệp cũng đều có ý nghĩa là tự mình bắt đầu, tự quản lý, tự đầu tư, tự làm và ... tự ăn. Giờ đây người ta không chỉ khuyến khích các em học sinh học giỏi, tốt nghiệp đại học, xong rồi đi xin việc, hoặc ngồi chờ cơ may, xem có ai giúp đỡ hay mời gọi vào làm việc, để lĩnh lương hàng tháng, mà rất khuyến khích thanh niên khởi – lập nghiệp. Thanh niên khởi nghiệp là một trong những phong trào lớn được Trung ương Đoàn khởi xướng và đã đạt được một số kết quả nhất định. Trước thềm Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XI, ông Lê Quốc Phong – Ủy viên dự khuyết BCH T.Ư Đảng, Bí thư thứ nhất BCH T.Ư, Chủ tịch T.Ư Hội Sinh viên Việt Nam - đã có những chia sẻ để thời gian tới Đoàn cần có những chương trình xây dựng giải pháp, hành động hỗ trợ, đồng hành cùng thanh niên trong quá trình lập thân, lập nghiệp. Về quy mô cấp quốc gia, Việt Nam cũng đang hướng tới một quốc gia khởi nghiệp.

Các thầy cô giáo, các bậc phụ huynh hãy hiểu ý nghĩa to lớn của hoạt động khởi – lập nghiệp để định hướng hoặc ủng hộ, tư vấn cho học sinh và con cái mình đi đúng hướng, khởi – lập nghiệp thành công.

* Ba hướng khởi – lập nghiệp

Hướng thứ nhất gọi là "từ từ mà tiến". Hãy duy trì, nung nấu tinh thần "phải làm ông chủ", nhưng bắt đầu từ một nhân viên làm thuê. Cách này mất thời gian, nhưng an toàn, phù hợp với những thanh niên còn ít tuổi, kinh nghiệm và vốn sống chưa nhiều, vốn liếng gia đình ủng hộ không có, hoặc rất hạn hẹp. Một bạn gái xin vào các tiệm làm đầu, làm đẹp, các Spa nổi tiếng để làm "phụ việc". Trong quá trình làm ở đây, bạn ấy vừa tích lũy tiền bạc, vừa học hỏi kinh nghiệm, các "mánh khóe nhà nghề", đồng thời học thêm ở sách vở, theo các khóa dạy kinh doanh... Đến một ngày nào đó, có thể là một năm, có thể là ba năm, bạn đó "đủ lông đủ cánh", xin nghỉ việc để mở tiệm riêng của mình. Hãy nhớ, bạn đi làm thuê để rồi làm chủ, nên không được tự thỏa mãn với mức lương kha khá mà chủ trả cho bạn, cũng đừng bó hẹp công việc của mình ở một công việc hay một công đoạn cụ thể, nếu không, bạn sẽ chẳng học được điều gì.

Hướng thứ hai, được gọi là "ngay và luôn". Bạn có ý tưởng mới, muốn bắt tay ngay vào thực hiện ý tưởng đó, bạn vay tiền bố mẹ, anh chị em, bạn bè, thậm chí vay ngân hàng, quyết biến ý tưởng thành hiện thực. Do non nớt, thiếu kinh nghiệm kinh doanh, bạn có thể thất bại, nhưng cái bạn được là "bài học xương máu". Quan trọng là bạn không nản chí, bỏ cuộc, vẫn kiên định lập trường, vẫn nung nấu đam mê, vẫn bắt tay thực hiện ý tưởng cùng với bài học thất bại đã được rút kinh nghiệm. Rồi một ngày bạn sẽ thành công. Một người nông dân trồng dưa hấu đã nghĩ ra ý tưởng rằng nếu quả dưa hấu bình thường, đến Tết bán có đắt mấy cũng chỉ được vài chục đến một trăm nghìn một quả, nhưng nếu quả dưa đó hình trái tim, người ta sẽ mua với giá đắt gấp năm, mười lần vào dịp Tết. Trên mâm ngũ quả ngày Tết mà có "trái tim đỏ rực" là quả dưa hấu thì tuyệt vời. Thế là anh đã đặt thợ mộc làm những khuôn trái tim bằng gỗ, rồi khi quả dưa hấu còn nhỏ, mỗi quả được chụp ra bên ngoài một cái khuôn hình trái tim. Sau này, quả dưa có lớn lên, nó sẽ bị "cái khuôn" hãm lại, buộc quả dưa phải phát triển theo cái khuôn. Cuối vụ thu hoạch, người đó mở cái khuôn ra là có những quả dưa hình trái tim như ý. Vụ đầu anh thất bại vì làm khuôn quá to, lại chụp vào quả dưa lúc nó còn quá nhỏ, nên khi mở ra, nhiều quả đã teo, đã hỏng. Không nản chí, anh lại nghiên cứu và điều chỉnh, năm sau đã có thành công bước đầu. Từ năm sau nữa, anh đã sản xuất ra đủ các hình thù khác nhau, chứ không chỉ còn là dưa hình trái tim nữa.

Hướng thứ ba, gọi là "tầm sư học đạo". Có ý tưởng rồi, bạn hãy tìm một người đỡ đầu. Đó có thể là người có thành công, có uy tín trong lĩnh vực bạn đang theo đuổi, một người có tiềm năng kinh tế để phối hợp, hợp tác cùng triển khai thực hiện. Trong khi đang khởi lập nghiệp cùng với một "ông lớn", bạn đừng quên phải suy nghĩ để có cách làm "khác người ta", để bạn không trở thành cái bóng của người đã cùng bạn tạo dựng sự nghiệp.

* Khởi – lập nghiệp là "học theo cách khác"

Đừng bao giờ cho rằng bạn bắt tay vào con đường khởi – lập nghiệp nghĩa là gác bỏ con đường học tập, mà chỉ là thay đổi hình thức học tập mà thôi. Đừng ỷ vào có vốn do gia đình cho, đừng ỷ vào những ý tưởng mới lạ của mình, đừng ỷ vào việc có mấy anh bạn cùng chung chí hướng, hãy phấn đấu học hỏi không ngừng. Học để liên tục đổi mới, bởi cái gì mới hôm nay, sẽ thành cũ nhàm ngày mai. Học để nắm bắt tâm lý khách hàng, làm sao cùng bán sản phẩm như nhau, người khác không bán được, còn bạn lại bán "đắt như tôm tươi". Học cách quản lý tài chính, quản lý nhân sự, quản lý rủi ro, bởi không ai không mơ ước từ một người kinh doanh cá lẻ, vươn lên thành công ty, tổng công ty, tập đoàn ...

Nhưng điều bạn cần học đầu tiên chính là học cách chấp nhận thất bại. Chúng ta có thói quen vui mừng, mong đợi thành công, chiến thắng, nhưng lại ít được dạy rằng "thất bại là mẹ của thành công".

Điều bạn cần học nữa là học cách thuyết phục cha mẹ, người thân ủng hộ ý tưởng của mình. Bạn say mê ý tưởng khởi – lập nghiệp, nhưng bố mẹ bạn có thể đã vạch sẵn cho bạn con đường là "cứ học đi, khi tốt nghiệp sẽ vào làm ở chỗ chú A, cô B hoặc bác C" nào đó. Họ có thể vạch ra bao nhiêu rủi ro, khó khăn, thậm chí dọa nạt bạn để bạn từ bỏ "ý nghĩ điên rồ" để ngoan ngoãn theo lời họ. Bạn đã chuẩn bị tinh thần thế nào, trao đổi với ai trước, ai sau, ai sẽ là người ủng hộ bạn, ai sẽ hỗ trợ bạn ban đầu. Tất cả những điều này phải được hoạch định rõ ràng.

Có thể bạn sẽ gặp nhiều sức ép tâm lý. Trong khi đám bạn học cùng ngày ngày đến giảng đường, có người học lên cao học, thậm chí tiến sĩ, còn bạn vẫn lúi húi với công việc của mình đến mức quên ăn, quên ngủ, xin đừng chạnh lòng, đừng bỏ cuộc. Hãy cố gắng làm sao để khi họ học xong, còn đang "dài cổ xin việc", thì bạn đàng hoàng là một ông chủ. Rất có thể bạn sẽ phải mời một vài người bạn học giỏi nhất lớp ngày xưa vào làm thuê, làm thư ký cho bạn đấy!

Thầy cô, cha mẹ hãy chấp nhận, ủng hộ, đồng hành cùng những em học sinh dám nghĩ khác, dám từ bỏ lối mòn để tự tìm cho mình một con đường mới để đi.

Đinh Thủy - nguồn: Tạp chí Giáo dục Thủ đô số 99, tháng 3/2017

Ý kiến bạn đọc (0)

Viết ý kiến của bạn
 
Thăm dò ý kiến

Bạn thích nhất chuyên mục nào trên Tạp chí Giáo dục Thủ đô ?
  • Vấn đề - Sự kiện
  • Nghiên cứu - Trao đổi nghiệp vu
  • Gia đình - Nhà trường - Xã hội
  • Gương mặt cơ sở
  • Có thể bạn chưa biết
  • Văn hóa - Văn nghệ