Ngày đăng:   Thứ 3, 09-01-2018 11:07:07   /   Lượt đọc: 2054

Đừng trăm dâu đổ đầu… nhà trường

(GDTĐ) - ??? Là một cán bộ đã nghỉ hưu, các con cũng đã trưởng thành, có công ăn việc làm, các cháu thì còn nhỏ, nhưng tôi là người rất quan tâm đến các vấn đề của xã hội, đặc biệt của ngành giáo dục.

Mấy hôm gần đây, tôi có đọc nhiều bài trên báo mạng, thấy có thủ khoa tốt nghiệp đại học ở nhà nuôi lợn, bán hoa. Mấy hôm trước lại thấy có cử nhân tự tử vì không xin được việc theo đúng ngành đã học, vì không xin được việc làm ở Hà Nội. Rồi có thông tin nói rằng có tới 40% người tốt nghiệp đại học, thạc sĩ ra trường thất nghiệp. Nhiều em tốt nghiệp đại học xong, chờ mấy năm không xin được việc thì chạy đi xuất khẩu lao động hoặc xin vào làm công nhân ở các công ty của nước ngoài tại Việt Nam. Đọc nhiều bài báo phản ánh những bất cập trong việc sử dụng “nhân tài”, để lãng phí “chất xám” mà thấy buồn thay cho ngành giáo dục nước nhà. Ngày xưa những người đỗ đại học chỉ đếm trên đầu ngón tay, vậy mà nay nhan nhản, nhưng học xong không có việc hoặc không làm được việc. Dù không phải là người tiêu cực, song tôi vẫn thấy buồn? Không biết tới đây, ngành có giải pháp gì triệt để nhằm khắc phục tình trạng nêu trên hay không?

(Nguyễn Thị Thanh Hòa, CLB người cao tuổi phường Y. H, Cầu Giấy, HN)

 

*** Cảm ơn chị đã luôn quan tâm, theo dõi những diễn tiến trong xã hội và của ngành giáo dục. Tôi cũng đã đọc những bài viết về cử nhân nuôi lợn, cử nhân, thạc sĩ tự tử, tốt nghiệp đại học xong đi làm công nhân. Nhưng, đọc xong những bài viết đó, tôi chỉ thấy thương và giận những người được coi là “nhân tài” và có “chất xám”.

Mới học đại học, thạc sĩ, có bằng giỏi, bằng đỏ mà tưởng mình đã là “siêu sao”, là “nhân tài”, là “chất xám” thì các bạn ấy thực sự đã thiếu kỹ năng nhận thức và quản lý bản thân, nói thẳng là các bạn ấy chưa biết mình là ai. Nhiều bạn học xong, nhưng những kiến thức cơ bản, kỹ năng đơn giản của nghề cũng không biết dù thi đạt điểm cao. Đa số những đơn vị tuyển dụng khi nhận cử nhân, thạc sĩ ra trường đều phải đào tạo lại mới sử dụng được…

Thứ hai, học hành như thế mà không có kỹ năng tìm kiếm việc làm, kỹ năng tạo việc làm, cứ ngồi chờ người ta đón nhận mình thì hơi khó. Tốt nghiệp đại học thể dục, thì làm người khuân vác, làm người nhặt bóng sân golf, làm người chở hàng… có tiền mà sinh sống cũng tốt chứ sao? Học sư phạm ra trường, sao lại cứ phải chờ, phải chạy biên chế? Hàng trăm trường ngoài công lập, trường có yếu tố nước ngoài, các trung tâm đào tạo… chỉ cần người có chuyên môn vững vàng, sẵn sàng trả lương cao, nếu làm được việc, họ chẳng cần hộ khẩu, không có khái niệm “biên chế”, sao không vào đó mà thử việc? Hàng loạt giáo sinh học chuyên ngành sư phạm mầm non ra trường, họ không ngồi chờ ai cho mình việc mà tự mở các Trung tâm, các nhóm trẻ, trường tư để tạo việc cho mình, tạo việc cho các bạn học cùng. Những em sinh viên đại học Bách Khoa, FPT, còn đang ngồi trên ghế nhà trường đã “bị” những công ty nổi tiếng “săn lùng”, các bạn học giỏi, bằng đỏ, sao không nằm trong đối tượng “bị săn lùng” như thế? Một số bạn ra trường, phối hợp với nhau, tự khởi nghiệp bằng cách mở công ty, mở văn phòng, nhà hàng, quán cafe, để mình làm “ông chủ”. Có bạn học Ngân hàng ra, một năm nhảy việc 3 lần, chê chỗ lương tháng 20 triệu, chạy sang chỗ lương 30 triệu. Phải như thế nào thì họ mới “có quyền” như thế chứ. Tại sao lại cứ phải làm ở Nhà nước và ở Hà Nội? Về tỉnh mình, quê mình, quê người khác công tác thì sao? Người ta sống được, sao mình không sống được? Học đại học, không chịu kiếm việc, không chịu tạo việc, thì về quê nuôi lợn cũng có sao? Đừng sợ lãng phí kiến thức đã học. Hơn nữa, cùng là nuôi lợn, hãy thể hiện mình là dân “cử nhân nuôi lợn” đi, xem có hơn mấy bác nông dân không có cơ hội học hành không?

Đành rằng hiện nay các trường đại học mở tràn lan, các lớp cao học liên tục tuyển sinh, chương trình đào tạo còn hạn chế, mỗi năm cho ra lò hàng chục ngàn cử nhân, thạc sĩ, nhưng đừng trách người khác, hãy tự trách mình. Sao khi đi học, bạn không tìm hiểu, cứ lao vào học kiểu “đại học gì cũng được”, miễn là có “bằng đại học”? Tại sao những năm ngồi trên ghế nhà trường, các bạn không tự học để trang bị cho mình nhiều kiến thức, kinh nghiệm, tham gia đi làm để có trải nghiệm, có các mối quan hệ. Hành trang vào đời không phải chỉ là tấm bằng với những kiến thức lý thuyết nhà trường dạy. Điều này các bạn ấy có biết không?

Đừng bao giờ cho rằng chúng ta chỉ khẳng định mình trong lĩnh vực được đào tạo. Tự học, tự đào tạo, đào tạo lại, chuyển đổi… là những việc làm cần thiết trong thời đại mọi thứ đều tiến nhanh và thay đổi đến chóng mặt. Ví dụ như bác sĩ Nguyễn Khắc Viện đã trở thành Nhà tâm lý học trẻ em nổi tiếng. Nhiều nhà thơ có bằng đại học Bách khoa. Nhiều nhà báo nổi tiếng mà không tốt nghiệp đại học báo chí… Đừng nhìn vào những người thành đạt vì họ là “con ông cháu cha”, thật ra số ấy không nhiều lắm. Hãy nhìn những người không có điều kiện học đại học, nhưng đã trở thành những “ông chủ đích thực” của đời mình, hay nhìn những người “tự thân vận động” mà đạt được những thành tựu trong cuộc sống… để noi gương, để phấn đấu, để khẳng định bản thân!

Nhà thơ Xô Viết Raxul Gamzatốp có hai câu thơ:

“Đừng nguyền rủa sao trời tối om

Hãy trách mình sao không thắp đèn lên cho sáng…”

Đinh Đoàn - nguồn: Tạp chí Giáo dục Thủ đô số 94+95, tháng 11/2017

Ý kiến bạn đọc (0)

Viết ý kiến của bạn
 
Thăm dò ý kiến

Bạn thích nhất chuyên mục nào trên Tạp chí Giáo dục Thủ đô ?
  • Vấn đề - Sự kiện
  • Nghiên cứu - Trao đổi nghiệp vu
  • Gia đình - Nhà trường - Xã hội
  • Gương mặt cơ sở
  • Có thể bạn chưa biết
  • Văn hóa - Văn nghệ