Ngày đăng:   Thứ 2, 07-01-2019 14:01:32   /   Lượt đọc: 693

Sức khỏe: Phòng chống tác hại của thuốc lá

(GDTĐ) - Theo ước tính của Tổ chức Y tế thế giới (WHO), mỗi năm Việt Nam có hơn 40 nghìn ca tử vong vì các bệnh do thuốc lá. Con số này sẽ tăng lên 70 nghìn ca mỗi năm vào thời điểm 2030 nếu chúng ta không thực hiện ngay các biện pháp phòng, chống tác hại thuốc lá hiệu quả.

Theo điều tra hút thuốc ở người trưởng thành (GATS) năm 2015, ở Việt Nam tỷ lệ hút thuốc lá ở nam giới là 45,3%, nữ giới là 1,1%. Trung bình cứ 2 nam giới trưởng thành có một người hút thuốc. 15,6 triệu người Việt Nam trên 15 tuổi hút thuốc lá, đứng thứ 3 trong khu vực ASEAN về số người hút thuốc lá cao nhất; 28,5 triệu người không hút thuốc phải tiếp xúc với khói thuốc thụ động tại nhà; 5,9 triệu người không hút thuốc phải tiếp xúc với khói thuốc thụ động tại nơi làm việc.

Ảnh minh họa, nguồn: internet

Hút thuốc lá gây ra nhiều tổn thất về sức khỏe cũng như kinh tế. Khói thuốc lá chứa hơn 7000 hóa chất trong đó có 69 chất gây ung thư. Sử dụng thuốc lá gây ra hơn 25 loại bệnh chủ yếu thuộc 4 nhóm chính. Đó là nhóm các bệnh ung thư với 12 loại do hút thuốc lá gây ra, trong đó nguy hiểm và thường gặp nhất là ung thư phổi, khí phế quản, thanh quản, khoang miệng và vòm họng. Nhóm bệnh tim mạch, bao gồm tai biến mạch não và nhồi máu cơ tim. Nhóm các bệnh hô hấp gồm viêm đường hô hấp và bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính. Nhóm các bệnh về sinh sản và sinh dục ở cả hai giới như giảm chất lượng tinh trùng, bất lực ở nam giới; tăng nguy cơ vô sinh, đẻ non, sảy thai, thai lưu ở nữ giới.

Người không hút thuốc lá nhưng thường xuyên hít phải khói thuốc thụ động cũng mắc các bệnh giống như người hút thuốc.

Mặc dù ngành công nghiệp thuốc lá có những đóng góp cho ngân sách quốc gia (khoảng 16 nghìn tỷ đồng năm 2015) nhưng phần đóng góp của ngành công nghiệp thuốc lá không đủ để bù đắp những tổn thất kinh tế và sức khỏe do sử dụng thuốc lá gây ra đối với các cá nhân, gia đình và xã hội. Những tổn thất này bao gồm chi cho khám, điều trị bệnh do hút thuốc gây ra, do mất khả năng lao động vì bệnh tật và tử vong sớm, tổn thất do cháy nổ, ô nhiễm môi trường.

Tổn thất kinh tế ước tính trên 24.000 tỷ đồng mỗi năm. Những tổn thất này bao gồm chi phí điều trị bệnh, tổn thất do mất khả năng lao động vì ốm đau, bệnh tật và tử vong sớm do hút thuốc lá gây ra. Ngoài ra, mỗi năm người dân phải bỏ ra 31 nghìn tỷ đồng để mua thuốc lá.

Ngày 25/1/2013, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 229/QĐ-TTg về chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại của thuốc lá đến năm 2020, trong đó xác định mục tiêu giảm tỷ lệ hút thuốc lá trong thanh thiếu niên (từ 15 đến 24 tuổi) từ 26% năm 2011 xuống còn 18% năm 2020; Nam giới giảm từ 47,4% năm 2011 xuống 39% năm 2020.

Trong các giải pháp mà chiến lược đưa ra bao gồm giải pháp về thuế và giá trong đó quy định “Xây dựng lộ trình điều chỉnh thuế và quy định giá bán tối thiểu đối với thuốc lá để hạn chế nhu cầu sử dụng thuốc lá”.

Thuế thuốc lá Việt Nam thuộc nhóm rất thấp so với thế giới và trong khu vực. Theo luật thuế hiện hành, thuế tiêu thụ đặc biệt của thuốc lá bằng 70% giá xuất xưởng. Tuy nhiên, khi tính theo chuẩn quốc tế, đó là “tỷ lệ thuế trong giá bán lẻ” thì tỷ lệ thuế của Việt Nam (bao gồm cả thuế VAT) chỉ chiếm khoảng 35,6% giá bán lẻ. Tỷ  lệ này thấp hơn nhiều so với trung bình thế giới (56%) và thấp hơn đa số các nước ASEAN. Chính vì thuế thấp nên giá thuốc lá ở Việt Nam cũng thuộc loại rẻ nhất so với các nước trên thế giới và trong khu vực. Kinh nghiệm quốc tế chỉ ra rằng, thuế là biện pháp quan trọng, có hiệu quả nhất, đóng góp tới 50%-60% vào việc giảm tỷ lệ hút thuốc lá ở các quốc gia.

Các chuyên gia về kinh tế thuốc lá của WHO ước tính, để đạt mục tiêu của chiến lược quốc gia thì thuế thuốc lá cần tăng đủ cao để có thể tác động làm giảm 3% tỷ lệ hút thuốc vào năm 2020. Như vậy, thuế thuốc lá cần tăng ở mức 2000đ/bao, cụ thể từ 1/1/2020, bên cạnh biểu thuế theo tỷ lệ hiện hành, bổ sung thuế tuyệt đối với thuốc lá ở mức 2000đ/bao. Với lộ trình này, ước tính thu thuế của Chính phủ sẽ tăng thêm 6.300 tỷ đồng mỗi năm. Quan trọng hơn, số người hút thuốc sẽ giảm được khoảng gần 600.000 người và sẽ tránh được khoảng 300.000 ca tử vong sớm trong tương lai.

Long Hà - nguồn: Tạp chí Giáo dục Thủ đô số 106+107, tháng 11/2018

Ý kiến bạn đọc (0)

Viết ý kiến của bạn
 
Thăm dò ý kiến

Bạn thích nhất chuyên mục nào trên Tạp chí Giáo dục Thủ đô ?
  • Vấn đề - Sự kiện
  • Nghiên cứu - Trao đổi nghiệp vu
  • Gia đình - Nhà trường - Xã hội
  • Gương mặt cơ sở
  • Có thể bạn chưa biết
  • Văn hóa - Văn nghệ