Ngày đăng:   Chủ nhật, 13-12-2015 11:01:47   /   Lượt đọc: 4342

Xây dựng trường Chuẩn quốc gia (bài cuối): Thành quả sau 5 năm nỗ lực

(GDTĐ) - Tính đến cuối tháng 11, Hà Nội đã có 52,1% trường công lập đạt Chuẩn quốc gia, đạt chỉ tiêu 50-55% trường đạt chuẩn theo Nghị quyết số 06/2011//NQ-HĐND ngày 15/7/2011 của HĐND Thành phố về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố Hà Nội 5 năm 2011-2015. Còn gần 1 tháng nữa mới kết thúc năm 2015 và số trường chuẩn dự kiến sẽ còn cao hơn bởi kế hoạch kiểm tra, thẩm định vẫn đang được tiến hành khẩn trương. Có thể nói, việc xây dựng trường chuẩn có ý nghĩa quan trọng trong việc tạo nền tảng vững chắc để phát triển giáo dục Thủ đô, và vì vậy, trong suốt 5 năm qua, kể từ khi Nghị quyết 06 ra đời, công tác này luôn được những người làm công tác giáo dục quan tâm, theo dõi và vui mừng khi tỷ lệ trường chuẩn nhích lên từng con số.

Số trường chuẩn cao nhất cả nước

5 năm thực hiện Nghị quyết 06 của Thành phố, với những cố gắng nỗ lực và sự vào cuộc tích cực của các địa phương, tỷ lệ trường Chuẩn của Hà Nội đã tăng lên nhanh chóng. Cụ thể, nếu như trong 12 năm (từ 1997 đến 2008), bình quân mỗi năm Hà Nội chỉ có thêm 36 trường đạt CQG, đến giai đoạn 2009-2011 là 72 trường/năm, thì từ năm 2012 đến nay, số trường CQG tăng bình quân hằng năm ở mức kỷ lục với 118 trường. Hà Nội hiện có số trường và tỷ lệ trường chuẩn cao nhất cả nước với 1.108 trường đạt chuẩn, trong đó có 1.077 trường công lập đạt chuẩn, đạt 52,1%.

Cô và trò trường MN Họa Mi (Hoàn Kiếm) múa hát mừng trường đạt Chuẩn quốc gia

Có thể nói, 5 năm qua là giai đoạn Hà Nội tập trung nguồn lực rất lớn để cải thiện điều kiện dạy và học cho các nhà trường. Hơn 2.600 tỷ đồng đã được đầu tư cho việc kiên cố hóa trường, lớp học; kinh phí mua sắm thiết bị dạy học là hơn 700 tỷ đồng. Trong nhiệm kỳ vừa qua, Thành phố đã xây dựng được 8 trường tại 3 quận lõi của Hà Nội. Đây cũng là giai đoạn Hà Nội dành sự quan tâm đầu tư lớn nhất nhằm cải thiện cơ sở vật chất trường lớp cho các trường học thuộc các huyện để cải tạo, xây mới thay thế hơn 5.700 phòng học tạm, phòng học cấp 4 xuống cấp. Với 5 huyện đặc biệt khó khăn, Sở GD&ĐT tham mưu Thành phố ban hành cơ chế hỗ trợ riêng, nhằm giúp cho các địa phương đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường chuẩn.

Chủ trương được Hà Nội kiên trì trong những năm qua và đã đạt hiệu quả tích cực trong việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường chuẩn ở cơ sở là "3 rõ", bao gồm rõ kinh phí, rõ lộ trình và rõ trách nhiệm. Để đạt mục tiêu có từ 50% đến 55% số trường đạt CQG theo Nghị quyết HĐND thành phố đề ra, Sở GD&ĐT Hà Nội đã xây dựng kế hoạch thực hiện, với lộ trình, nhiệm vụ, mục tiêu cụ thể từng năm. Sở cũng thường xuyên tổ chức các cuộc họp trực tuyến với tất cả các quận, huyện để cùng tháo gỡ khó khăn trong công tác này. Nhờ vậy, số trường chuẩn của các địa phương đều tăng, nhiều quận, huyện có tỷ lệ trường CQG cao trên 60% như quận Long Biên, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm, Cầu Giấy, Tây Hồ, Hà Đông, các huyện Thanh Trì, Đan Phượng, Gia Lâm…

Sau 5 năm nỗ lực trong công tác xây dựng trường CQG, các địa phương đều thấy rõ sự đổi thay về diện mạo và chất lượng giáo dục. Trong số 30 quận, huyện của thành phố, Long Biên là địa phương có tỷ lệ trường chuẩn và số lượng trường đạt chuẩn mức độ 2 cao nhất thành phố. Đến nay, quận này đã có 52 trường đạt CQG, chiếm tỷ lệ 88,14%, trong đó có 5 trường CQG mức độ 2 và 2 trường chất lượng cao (trường MN và Tiểu học đô thị Sài Đồng). Trưởng phòng GD&ĐT quận Long Biên Lưu Thị Bích Hằng khẳng định: “Việc thực hiện công tác xây dựng trường CQG đã mang lại điều kiện tốt cho học sinh thông qua việc tạo ra môi trường dạy và học tốt nhất, tạo cơ hội cho các em được tiếp cận các phương pháp giáo dục tiên tiến. Xây dựng trường chuẩn cũng là yếu tố giúp chất lượng giáo dục toàn diện phát triển mạnh trong những năm qua. Theo Nghị quyết của Đại hội Đảng bộ quận Long Biên lần thứ III và các Chương trình của Quận ủy, trong 5 năm tới, Long Biên sẽ phát triển theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, từng bước đáp ứng tiêu chí của trường chất lượng cao. Trong đó, các trường đã đạt CQG sẽ tiếp tục được đầu tư theo hướng trường chất lượng cao”.

Trưởng phòng GD&ĐT huyện Thanh Trì Nguyễn Thị Tuyết Lê cũng vui mừng khi nói về sự phát triển giáo dục của huyện: Trường CQG là danh hiệu mà tất cả các ngôi trường của huyện này mong mỏi trong thời gian dài bởi tính đến năm 2008, Thanh Trì chưa có trường nào đạt CQG. Tuy nhiên nhờ sự vào cuộc tích cực của cả hệ thống chính trị, cụ thể, ngành GD&ĐT Thanh Trì đã tham mưu với UBND huyện xây dựng và thực hiện hiệu quả 6 đề án về phát triển giáo dục, trong đó có đề án xây dựng trường CQG. Vì thế, số trường đạt chuẩn trong 5 năm qua đã tăng đáng kể. Đến nay, Thanh Trì đã có 50 trường đạt Chuẩn, chiếm tỷ lệ 80%, trong đó có 2 trường đạt CQG mức độ 2 (Mầm non C Thị Trấn Văn Điển và Mầm non B Thanh Liệt). Việc thực hiện Nghị quyết 06 đã làm thay đổi bộ mặt của giáo dục Thanh Trì.

Trong 5 năm qua, toàn thành phố đã công nhận mới được 525 trường công lập đạt CQG. Trong đó có 1 năm đạt kế hoạch, 4 năm vượt kế hoạch thành phố giao. Cụ thể, năm 2011 đạt kế hoạch với 70 trường được công nhận đạt chuẩn. Số trường đạt chuẩn năm 2012 là 114 trường. Năm 2013, chỉ tiêu Thành phố giao là 122 trường tuy nhiên ngành GD&ĐT Hà Nội đã hoàn thành 137 trường đạt chuẩn, đạt 112,5% kế hoạch. Năm 2014, Thành phố giao chỉ tiêu 100 trường tuy nhiên ngành GD&ĐT Hà Nội đã xây dựng được 119 trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông đạt CQG. Năm 2015, chỉ tiêu Thành phố giao là 100 trường, đến 28/11, có 85 trường đã được kiểm tra thẩm định và khảo sát tư vấn đánh giá, trong đó có 72 trường đã đạt chuẩn.

Đến năm 2020 có từ 65% đến 70% trường chuẩn

Chỉ tiêu Đại hội Đảng Thành phố Hà Nội nhiệm kỳ 2010 – 2015 vừa qua đề ra về trường đạt CQG là 50-55%, và đến nay ngành GD&ĐT Hà Nội đã hoàn thành. Tuy nhiên, công tác xây dựng trường CQG tại Hà Nội những năm tới đứng trước nhiều khó khăn, thử thách. Quy mô trường lớp phát triển đa dạng, phân bố không đều. Mức độ phát triển và chất lượng giáo dục giữa các trường, các khu vực chưa đồng đều. Dù tỷ lệ cao, nhưng chưa đồng đều các vùng miền, có địa bàn đạt hơn 80% trường đạt CQG song có nơi chỉ 20-30%. Điều kiện cơ sở vật chất trang thiết bị trong các trường học tuy đã được tăng cường nhưng vẫn còn nhiều khó khăn, quỹ đất dành cho phát triển giáo dục ở một số quận, huyện, các khu đô thị mới còn thiếu. Đặc biệt, khi những trường có khả năng đạt chuẩn đã được các địa phương quan tâm đầu tư để đạt chuẩn, những trường còn lại tương đối khó. Đơn cử như tại huyện Thanh Trì, hiện chỉ còn 20% số trường chưa đạt CQG. Đây đều là những trường nằm ở khu vực ngoài đê nên rất khó khăn trong việc xây dựng. Kinh phí xây dựng cũng hạn chế. Vì vậy, trong 5 năm tới, huyện này chỉ dám đặt ra mục tiêu có thêm 6 trường đạt CQG.

Dù biết sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn, tuy nhiên công tác xây dựng trường chuẩn sẽ tiếp tục được thành phố hết sức quan tâm. Theo chủ trương của Thành phố Hà Nội, đối với những quận còn khó khăn về mặt bằng, thành phố có chủ trương di dời một số cơ sở bệnh viện, nhà máy... từ nội thành ra ngoại thành để có quỹ đất xây dựng trường học. Để kéo gần khoảng cách giữa các địa phương, các huyện còn khó khăn về vốn như Ứng Hòa, Ba Vì, Quốc Oai, Phú Xuyên, Mỹ Đức... đã đề xuất với UBND có cơ chế chính sách tháo gỡ.

Trường đạt CQG tạo điều kiện thuận lợi về môi trường dạy học cho thầy và trò

Kiểm tra công tác xây dựng trường chuẩn tại các trường của Hà Nội trong những năm qua, Trưởng phòng Kế hoạch tài chính, Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Viết Cẩn cho rằng: “Muốn xây dựng được trường chuẩn thì trước hết cần sự chủ động của các nhà trường. Để giải bài toán khó khăn về kinh phí, các trường phải kết hợp 3 nguồn kinh phí gồm: Xã hội hóa, nguồn chi thường xuyên ngân sách được giao hàng năm và nguồn kinh phí đề nghị thành phố hỗ trợ. Thời gian qua, công tác xã hội hóa đã được nhiều trường làm rất tốt, không phải thu tiền của học sinh mà huy động sự hỗ trợ của các doanh nghiệp, học sinh cũ thành đạt…”

Hà Nội phấn đấu đến năm 2020 có từ 65-70% trường đạt CQG. Cụ thể, căn cứ vào bản quy hoạch phát triển hệ thống giáo dục và mạng lưới trường học, đồng thời căn cứ vào tình hình thực tế tại các đơn vị, Hà Nội phấn đấu trong 5 năm sẽ xây dựng được thêm 350 trường đạt chuẩn. Riêng cấp THPT công lập, phấn đấu tỷ lệ đạt chuẩn sẽ từ 85-90%. Trước mắt, trong năm 2016, thành phố cố gắng có thêm 75 trường CQG, trong đó có 33 trường mầm non, 17 trường tiểu học, 20 trường THCS và 5 trường THPT.

PGĐ Sở GD&ĐT Hà Nội Chử Xuân Dũng khẳng định: Công tác xây dựng trường chuẩn là giải pháp để đổi mới căn bản toàn diện nền giáo dục và đào tạo. Trường đạt chuẩn tạo ra điều kiện thuận lợi về môi trường làm việc cho thầy và trò, là nền tảng căn bản giúp mỗi nhà trường có thể tiến xa hơn trong công tác phát triển giáo dục trong thời kỳ hội nhập quốc tế. Theo PGĐ Sở, để các trường đạt chuẩn thì trước hết cần có nhận thức đúngắ đn, ý thức trách nhiệm, sự chủ động, nhạy bén của lãnh đạo nhà trường. Thành phố rất quan tâm nếu các trường có phương án, kế hoạch cụ thể để xây dựng trường chuẩn. Vì vậy, các trường cần rà soát và xây dựng chiến lược phát triển nhà trường. Trong đó, cần quan tâm nâng cao chất lượng đội ngũ, tạo ra một tập thể đoàn kết, đồng thời huy động các nguồn lực đóng góp cho công tác xây dựng và phát triển nhà trường.

Nhìn lại công tác xây dựng trường CQG tại Thủ đô trong những năm qua có thể thấy, Nghị quyết số 06/2011//NQ-HĐND ngày 15/7/2011 của HĐND Thành phố về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố Hà Nội 5 năm 2011-2015 đã tạo ra động lực thúc đẩy toàn thành phố vào cuộc tích cực. Sự nỗ lực ấy đã được đền đáp xứng đáng bằng con số trường chuẩn tăng vượt trội, điều kiện dạy và học trong các ngôi trường được nâng lên. Kinh nghiệm xây dựng trường chuẩn trong 5 năm qua và sự quyết tâm, quan tâm của Thành phố giúp chúng ta phần nào có thể lạc quan vào hiệu quả của công tác này trong những năm tiếp theo.

NGƯT.TS Nguyễn Hữu Độ - Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội:

TRƯỜNG CHUẨN QUỐC GIA LÀ NIỀM TỰ HÀO CỦA GIÁO DỤC THỦ ĐÔ

 

* Giám đốc đánh giá thế nào về công tác xây dựng trường Chuẩn quốc gia của Thủ đô trong 5 năm qua?

- Nhìn nhận lại cả một quá trình trong thời gian qua, Hà Nội đã có bước phát triển mạnh mẽ, trong đó có lĩnh vực GD&ĐT. Khi hợp nhất, địa bàn rất rộng, khoảng cách giáo dục giữa các quận, huyện, thị xã không đồng đều, tuy nhiên đến nay, giáo dục Thủ đô từng bước đã rút ngắn sự chênh lệch giữa các địa bàn. Sự quan tâm của thành phố đầu tư xây dựng nhiều trường CQG và trên cơ sở phát huy thuận lợi của những năm trước, định hướng cho giai đoạn 2015 - 2020 sẽ đưa giáo dục Thủ đô phát triển mạnh mẽ.

Có thể nói, trường học đạt CQG là niềm tự hào của ngành GD&ĐT Thủ đô. Có được kết quả đáng khích lệ này là do sự quan tâm của chính quyền các cấp trên địa bàn thành phố trong việc đầu tư, xây dựng trường chuẩn; cũng như phát động cả hệ thống chính trị, xã hội, nâng cao ý thức xây dựng trường chuẩn trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Ngoài ra, còn phải kể đến sự tăng cường đầu tư đồng bộ cả 5 tiêu chí trường CQG; trong đó, chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học theo hướng tập trung, rõ mục tiêu, kết hợp kiên cố hóa với chuẩn hóa và hiện đại hóa. Các nhà trường cũng đã nhận thức rõ về tầm quan trọng của việc xây dựng trường CQG, nên đã nỗ lực đẩy mạnh chất lượng giáo dục, đào tạo; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công nhân viên, giáo viên, xây dựng môi trường học đường xanh - sạch - đẹp. Đồng thời, đưa ra các lộ trình và giải pháp đạt được các yếu tố, tiêu chí của trường chuẩn.

Đến nay, Hà Nội đạt chỉ tiêu kế hoạch đề ra là đến năm 2015 toàn thành phố có 50 - 55% trường công lập đạt CQG. Tuy nhiên, điều bất cập là vẫn có sự chênh lệch lớn giữa các quận, huyện, có địa phương đạt 70 - 100% trường đạt chuẩn nhưng có quận, huyện chỉ đạt 30 - 40%. Điều đáng nói là ở khu vực ngoại thành có đất để xây dựng trường lớp nhưng lại thiếu kinh phí, còn trong nội thành có kinh phí nhưng thiếu đất. Đây là bài toán mâu thuẫn mà Hà Nội sẽ quyết tâm giải quyết trong thời gian tới.

* Ngành GD&ĐT Hà Nội sẽ có những giải pháp gì cho công tác xây dựng trường chuẩn trong những năm tiếp theo, thưa Giám đốc?

- Chính phủ đã có chủ trương di dời một số cơ quan, nhà máy, trường đại học ở nội thành ra ngoại thành để dành đất cho xây dựng hạ tầng cơ sở. Còn kinh phí phải phụ thuộc vào phát triển kinh tế. Dù đã có nhiều cố gắng nhưng việc di dời các cơ quan này cũng cần phải có lộ trình. Tôi tin rằng thời gian tới, nhất là khi có nghị quyết T.Ư về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục thì vấn đề này sẽ được quan tâm hơn.

Đối với việc hoàn thành mục tiêu xây dựng trường học đạt CQG, các quận nội thành cần tích cực phát huy nội lực và ưu tiên dành quỹ đất. Còn đối với huyện ngoại thành, hiện nay Sở GD&ĐT đã đề xuất cơ chế xin TP cấp vốn hỗ trợ 20%, còn lại huyện đối ứng 80%. Tuy nhiên, cần phải nhấn mạnh rằng, trường chuẩn không chỉ có cơ sở vật chất mà vấn đề quan trọng nhất, người được hưởng lợi là học sinh nên phải quan tâm đến chất lượng đội ngũ giáo viên, chất lượng giảng dạy.

Hiện nay, Sở GD&ĐT đã xây dựng kế hoạch về trường CQG, đưa vào kế hoạch của từng quận, huyện trên địa bàn TP và có lộ trình thực hiện theo từng năm. Có trường đến năm 2016 sẽ đạt chuẩn, có trường đến năm 2017 - 2018, đảm bảo đến năm 2020 có 70% số trường công lập đạt CQG theo chỉ tiêu đã được đề ra trong Nghị quyết Đại hội Đảng TP lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2015-2020. Trước mắt, Sở đã đề xuất xin cơ chế đặc thù cho các huyện khó khăn như Ba Vì, Mỹ Đức, Phú Xuyên... về nguồn vốn xây dựng trường học đạt chuẩn. Tuy nhiên các huyện cũng cần phải chủ động nguồn kinh phí và huy động vốn xã hội hóa.

Nhóm PV, tạp chí Giáo dục Thủ đô số 72, tháng 12/2015

Ý kiến bạn đọc (0)

Viết ý kiến của bạn
 
Thăm dò ý kiến

Bạn thích nhất chuyên mục nào trên Tạp chí Giáo dục Thủ đô ?
  • Vấn đề - Sự kiện
  • Nghiên cứu - Trao đổi nghiệp vu
  • Gia đình - Nhà trường - Xã hội
  • Gương mặt cơ sở
  • Có thể bạn chưa biết
  • Văn hóa - Văn nghệ