Ngày đăng:   Chủ nhật, 13-12-2015 10:47:14   /   Lượt đọc: 4048

Xây dựng trường Chuẩn quốc gia (bài 2): Gỡ khó từ những cách làm hay

(GDTĐ) - Kể từ khi Nghị quyết số 06/2011//NQ-HĐND ngày 15/7/2011 của HĐND Thành phố về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố Hà Nội 5 năm 2011-2015 được ban hành, các quận, huyện của Thành phố đã bắt đầu quan tâm hơn đến công tác xây dựng trường Chuẩn quốc gia (CQG) để đạt chỉ tiêu 50-55% trường đạt Chuẩn vào năm 2015. Để có được con số hơn 1 nghìn trường đạt CQG như hiện nay là việc không dễ dàng, bởi mỗi địa phương đều gặp phải khó khăn riêng, đòi hỏi sự nỗ lực, sáng tạo và hợp sức của cả hệ thống chính trị.

Nơi nào cũng khó

Thực hiện Nghị quyết của thành phố, tiến độ xây dựng trường CQG của các quận, huyện đã đạt nhiều bước tiến, số lượng trường đạt chuẩn tăng lên đáng kể. Tuy vậy, tỷ lệ xây dựng trường chuẩn ở một số quận, huyện vẫn còn khá khiêm tốn, ví dụ như Phú Xuyên (21,6%), Ba Vì (21,7%), Mỹ Đức (38,2%), Ứng Hòa (40%), Thạch Thất (40,3%)… Hai khó khăn lớn nhất mà các địa phương gặp phải trong công tác xây dựng trường chuẩn hiện nay là thiếu đất và thiếu kinh phí. Nếu như các huyện khó khăn ở khu vực ngoại thành không đủ kinh phí để xây dựng trường chuẩn thì các quận ở nội thành lại vướng diện tích trường quá chật hẹp, không đảm bảo tỷ lệ diện tích theo đầu học sinh.

Sở GD&ĐT Hà Nội thường xuyên tổ chức các cuộc họp trực tuyến giúp các địa phương tháo gỡ khó khăn trong công tác xây dựng trường Chuẩn quốc gia

Lãnh đạo huyện Ba Vì cho biết: 2 năm gần đây, huyện đều đạt và vượt kế hoạch đề ra. Năm 2014, đăng ký 4 trường và đã đạt được 5 trường. Năm 2015, Ba Vì phấn đấu có thêm 5 trường chuẩn. Tuy nhiên, đến nay, tỷ lệ trường chuẩn của huyện còn thấp vì nguyên nhân khách quan là diện tích rộng, xuất phát điểm thấp và nguyên nhân chủ quan là kinh phí khó khăn, thu không đủ chi, chủ yếu tập trung cho công tác xóa phòng học cấp 4, sửa chữa phòng học xuống cấp. Bên cạnh đó, năm nay Ba Vì còn 17 trường cần được công nhận lại. Để có thể hoàn thiện kế hoạch này, Ba Vì mong sớm có cơ chế đặc thù cho công tác xây dựng trường chuẩn, đồng thời được giao kinh phí thường xuyên cho các trường đã đạt chuẩn để có thể duy trì hệ thống CSVC như bảo trì các phòng học bộ môn…

Giống như Ba Vì, công tác xây dựng trường CQG tại Phú Xuyên, huyện đứng cuối bảng về tỷ lệ trường chuẩn cũng gặp khó khăn về kinh phí. Nguyên nhân là do những năm qua huyện này ưu tiên xóa phòng học tạm, phòng học xuống cấp. Chính vì vậy, Phú Xuyên dù có nhiều cố gắng nhưng so với đầu nhiệm kỳ của Nghị quyết cũng chỉ tăng 10% số trường đạt CQG. Nếu như năm 2014, huyện này đạt con số 5 trường Chuẩn, thì năm 2015 để phấn đấu thêm 5 trường đạt Chuẩn là việc khó khăn. Theo lãnh đạo huyện Phú Xuyên, dù Phú Xuyên được hỗ trợ về kinh phí, năm 2014 là 20 tỷ, năm 2015 là 40 tỷ nhưng số tiền này phải chia đều cho rất nhiều lĩnh vực và giáo dục chỉ được một phần nhỏ. Vì vậy, huyện này mong chỉ định riêng mức hỗ trợ cơ chế đặc thù cho giáo dục.

Còn với Mỹ Đức, mặc dù huyện đã có Nghị quyết về xây dựng trường Chuẩn, ưu tiên nguồn lực cho công tác này, hàng năm, ngoài sự đầu tư của Thành phố, huyện cũng bố trí nguồn thu (chủ yếu từ thắng cảnh chùa Hương) để dành khoảng 20 tỷ cho công tác giáo dục nhưng do số lượng trường nhiều (76 trường), cộng với xuất phát điểm thấp nên tỷ lệ trường chuẩn tăng chậm. Khi mới hợp nhất chỉ có 13 trường, đến nay đã có được 29 trường Chuẩn nhưng tỷ lệ chung mới chỉ đạt 38,2%.

Trong khi đó, Trưởng phòng GD&ĐT quận Ba Đình Nguyễn Đắc Hùng cho biết, công tác xây dựng trường chuẩn của quận không khó về kinh phí nhưng khó về quỹ đất. Đó là lý do khiến tiến độ xây dựng trường chuẩn của quận giảm, từ thứ 15 xuống vị trí 24 trong số 30 quận, huyện của Thành phố. Theo ông Hùng, chỉ tiêu kế hoạch năm nay là xây dựng 2 trường (MN Thành Công và TH Nguyễn Trung Trực), đó là hai trường xây dựng mới, dự kiến hoàn thành vào cuối năm nhưng do Luật Xây dựng có điều chỉnh nên phải tạm dừng triển khai để thẩm định hồ sơ. Theo dự kiến phải hết quý 1/2016, 2 trường này mới hoàn thành. Vì thế, năm 2015 khả năng chỉ có thêm 1 trường đạt chuẩn là THCS Nguyễn Tri Phương.

Đống Đa là một trong những quận nội thành lõi đạt tỷ lệ trường chuẩn cao (đến nay đã có 50,8% trường chuẩn) nhờ nhận được sự quan tâm tích cực của chính quyền địa phương và làm tốt quy hoạch mạng lưới trường lớp trên địa bàn. Năm 2015 đăng ký 3 trường, vừa qua đã khảo sát, công nhận được cả 3 trường.  Tuy nhiên, Phó Trưởng phòng GD&ĐT quận Đống Đa Tạ Ngọc Thắng dự đoán:  Tiến độ những năm tới có thể sẽ bị chậm lại do khó về quỹ đất, những trường khả thi đã được quận ưu tiên xây dựng đạt chuẩn, những trường còn lại rất khó.

Bộ GD&ĐT đã linh hoạt sửa đổi tiêu chí, từ diện tích đất trên đầu học sinh sang diện tích sàn sử dụng. Như vậy, những trường có diện tích hẹp có thể nâng tầng. Tuy nhiên, theo đại diện của Ban Quản lý dự án, Sở GD&ĐT Hà Nội đây chỉ là giải pháp cuối cùng cho các trường đã xây dựng trước đó, còn khi xây dựng trường mới cần dành diện tích khuôn viên đất/ đầu học sinh để đầu tư xây dựng mới có thể phát triển lâu dài.

Tính đến tháng 10/2015, toàn thành phố đã có 1.058 trường đạt CQG trong tổng số 2.481 trường trên địa bàn, chiếm tỷ lệ 42,6%, trong đó tỷ lệ trường công lập đạt chuẩn là 49,7%. Tỷ lệ trường công lập đạt chuẩn ở các cấp học như sau: cấp mầm non đạt 35,6%, cấp tiểu học đạt 61,7%, cấp THCS đạt 54,5%, cấp THPT đạt 41,3%. Năm 2015, chỉ tiêu thành phố giao là 100 trường đạt Chuẩn quốc gia, trong đó mầm non 40 trường, tiểu học 21 trường, THCS 31 trường, THPT 8 trường.  Đến tháng 10 đã có 61 trường được kiểm tra thẩm định và khảo sát tư vấn, trong đó có 35 trường đã đạt Chuẩn.

Tính đến tháng 10/2015, toàn thành phố đã có 1.058 trường đạt CQG trong tổng số 2.481 trường trên địa bàn, chiếm tỷ lệ 42,6%, trong đó tỷ lệ trường công lập đạt chuẩn là 49,7%. Tỷ lệ trường công lập đạt chuẩn ở các cấp học như sau: cấp mầm non đạt 35,6%, cấp tiểu học đạt 61,7%, cấp THCS đạt 54,5%, cấp THPT đạt 41,3%. Năm 2015, chỉ tiêu thành phố giao là 100 trường đạt Chuẩn quốc gia, trong đó mầm non 40 trường, tiểu học 21 trường, THCS 31 trường, THPT 8 trường.  Đến tháng 10 đã có 61 trường được kiểm tra thẩm định và khảo sát tư vấn, trong đó có 35 trường đã đạt Chuẩn.

Xây trường mới theo hướng đạt chuẩn

Một trong những giải pháp quan trọng giúp các địa phương nhanh chóng nâng cao số trường đạt CQG trong những năm qua là đầu tư đạt Chuẩn ngay từ khi mới xây dựng. Long Biên hiện là quận đứng đầu Thành phố về tỷ lệ trường đạt CQG với 86% trường công lập. Theo Trưởng phòng GD&ĐT quận Lưu Thị Bích Hằng, công tác xây dựng trường chuẩn được Quận ủy, Hội đồng nhân dân quận xây dựng chỉ tiêu, kế hoạch từng năm. Ban chỉ đạo xây dựng trường chuẩn cũng có kế hoạch riêng cho các phòng ban. Tất cả các trường xây mới đều được đầu tư theo hướng CQG, cơ sở vật chất có thể đạt chuẩn mức độ 2. Nhờ vậy, đến nay toàn quận có 49 trường đạt Chuẩn. Trong tháng 10 năm nay, đề nghị Thành phố công nhận tiếp 2 trường để nâng lên tỷ lệ gần 90%.

Bắc Từ Liêm tuy là một quận mới được tách ra từ huyện Từ Liêm nhưng đã có tỷ lệ trường Chuẩn đứng thứ 2 thành phố (84,2% trường công lập). Bà Lê Thị Thu Hương - Trưởng phòng GD&ĐT quận khẳng định: Những trường xây dựng mới cơ sở vật chất phải đạt chuẩn ngay. Những trường đã xây dựng trước đó mà chưa đạt chuẩn thì sẽ được Quận tiếp tục đầu tư, nâng cấp, cải tạo sửa chữa. Ngoài ra, tính riêng năm 2014 vừa qua, Bắc Từ Liêm đã bổ sung được gần 100 phòng học, vì thế công tác xây dựng trường Chuẩn tiếp tục phát triển.

Nhờ có lộ trình xây dựng trường chuẩn rõ ràng nên 2 năm gần đây, công tác xây dựng trường chuẩn của quận Hai Bà Trưng đã tăng tốc nhanh chóng, vươn từ vị trí 26 lên thứ 14 trong tổng số 30 quận, huyện của Thành phố. Chỉ trong 2 năm, quận đã có hơn chục trường đạt chuẩn. Đặc biệt, cùng với Long Biên, Hai Bà Trưng cũng là quận có tỷ lệ trường đạt CQG mức độ 2 cao nhất thành phố. Năm 2015 này, quận đã xây dựng được 6 trường CQG trong khi chỉ đăng ký 3 trường. Đại diện phòng GD&ĐT quận Hai Bà Trưng cho biết: Để đẩy nhanh tiến độ công tác xây dựng trường chuẩn, Quận thường xuyên chỉ đạo các trường xây dựng lộ trình xây và có kế hoạch thực hiện, bên cạnh đó chủ trương giảm sĩ số lớp để đảm bảo diện tích trên đầu học sinh.

Góp ý cho các địa phương về công tác xây dựng trường CQG, PGĐ Sở GD&ĐT Hà Nội Phạm Thị Hồng Nga đã nhấn mạnh: Cần phải có quy hoạch tổng thể trước khi xây dựng để tránh xây dựng dàn trải, lãng phí. Xây dựng trường nào cần đạt CQG luôn. Đồng thời khi xây dựng trường chuẩn, các địa phương phải tuân thủ quy hoạch mạng lưới trường lớp đã được phê duyệt, lưu ý quy chuẩn xây dựng, điều lệ trường học các cấp.

Các bé trường MN Yên Sở (huyện Hoài Đức) vui chơi trong ngôi trường đạt Chuẩn quốc gia

Song hành công nhận mới và công nhận lại

Những năm gần đây, tiến độ của công tác xây dựng trường Chuẩn của Hà Nội bị chậm lại do các địa phương không chỉ dành kinh phí để công nhận mới mà còn phải tiếp tục củng cố đầu tư để công nhận lại các trường đã đạt chuẩn từ 5 năm trước. Trưởng phòng Kế hoạch tài chính, Sở GD&ĐT Hà Nội Nguyễn Viết Cẩn cho biết: Năm 2015, toàn ngành có kế hoạch công nhận lại cho 293 trường đã đạt CQG từ năm 2009 trở về trước. Trong đó, cấp mầm non có 38 trường, tiểu học 157 trường, THCS 82 trường, THPT 16 trường. Tuy nhiên, tính đến hết tháng 9 mới chỉ có 77 trường được công nhận lại.

Đan Phượng là một trong số các đơn vị có tỷ lệ trường chuẩn cao nhất hiện nay (71,2% trường công lập đạt chuẩn). Đặc biệt, từ năm 2014, tất cả trường tiểu học của huyện đã đạt CQG. Tuy nhiên, đại diện phòng GD&ĐT huyện Đan Phượng vẫn phải thừa nhận: Công tác xây dựng trường chuẩn năm 2015 gặp khó khăn vì bên cạnh công nhận mới 3 trường thì có 10 trường cần được bổ sung về cơ sở vật chất để được công nhận lại. Để làm được điều này, Ban chỉ đạo xây dựng trường chuẩn của huyện đã tham mưu huyện đầu tư xấp xỉ 60 tỷ đồng để vừa củng cố công nhận lại, giảm điểm trường cấp học mầm non, tăng số trường đạt Chuẩn.

Lãnh đạo quận Long Biên cũng cho biết: Với các trường công nhận lại, hàng năm đều rà soát, tiêu chuẩn nào cần được điều chỉnh, bổ sung cho sát chuẩn mới thì phòng và các phòng ban điều chỉnh, nâng cấp, bổ sung để được công nhận lại.

Mê Linh mặc dù đầu tư nguồn kinh phí khá lớn cho giáo dục, với khoảng 1.000 tỷ đồng trong 5 năm qua, số lượng trường đạt chuẩn đã tăng lên đáng kể, song tỷ lệ trường đạt CQG của huyện mới đạt 44,6%, chủ yếu bởi quy mô giáo dục lớn, nhiều hạng mục cần đầu tư. Theo chia sẻ của lãnh đạo huyện, Mê Linh đã đầu tư xây dựng trường chuẩn ở những nơi có điều kiện thuận lợi; số trường còn lại, do quy hoạch cũ, nhiều hạng mục xây dựng không bảo đảm quy chuẩn, không thể nâng cấp được nữa nhưng cũng chưa thanh lý được, nên chưa thể triển khai. Nguồn kinh phí chính chỉ trông chờ vào ngân sách, việc huy động xã hội hóa là bất khả thi. Chỉ tính riêng năm học 2015 – 2016, huyện đã phải đầu tư 110 tỷ đồng để xây dựng 5 trường đạt chuẩn (2 trường THCS, 2 trường tiểu học và 1 trường mầm non). Ngoài ra, phải rà soát để cung cấp trang thiết bị, nâng cấp, đầu tư khoảng 6 tỷ đồng cho 6 trường đã hết hạn đạt Chuẩn.

Đánh giá về công tác xây dựng trường chuẩn hiện nay, PGĐ Sở Phạm Thị Hồng Nga khẳng định: Qua 5 năm xây dựng trường CQG (2011-2015), số lượng trường đạt chuẩn tăng hai lần. Năm 2015, tính đến hết tháng 9, chúng ta đã có thêm 35 trường CQG, là bước tiến lớn so với cùng kỳ năm trước. Để đạt được chỉ tiêu 50-55% trường chuẩn như Nghị quyết Thành phố đề ra đòi hỏi sự nỗ lực và tăng tốc của tất cả các địa phương. PGĐ Sở cũng đề nghị các đơn vị phải tiến hành đồng thời việc công nhận mới và công nhận lại trường đã đạt chuẩn. Từ nay đến cuối năm còn 210 trường cần được kiểm tra công nhận lại, nếu các quận  huyện lơ là thì công tác xây dựng trường chuẩn không đạt mục tiêu. Để đảm bảo tiến độ và chất lượng xây dựng trường chuẩn, Sở sẽ thành lập các đoàn kiểm tra của thành phố sẽ kiểm tra xác xuất công tác xây dựng trường CQG.

Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND Thành phố Hà Nội Nguyễn Thị Bích Ngọc:

Tạo điều kiện thuận lợi để các địa phương xây dựng trường Chuẩn quốc gia

Hà Nội là địa phương có qui mô giáo dục lớn nhất cả nước với hơn 2.500 trường học và 1,7 triệu học sinh. Thời gian qua, ngành GD&ĐT Hà Nội đã giữ vững vị trí dẫn đầu về chất lượng giáo dục, đào tạo. Số lượng trường Chuẩn quốc gia (CQG) của Hà Nội cũng đạt tỷ lệ khá cao. Nhiệm kỳ trước đặt mục tiêu đến năm 2015, toàn TP có 50 - 55% trường công lập đạt CQG. Đến nay, Hà Nội có 1.058 trường công lập đạt chuẩn, chiếm tỷ lệ 50,8%. Như vậy, đạt chỉ tiêu kế hoạch đề ra. Tuy nhiên, điều bất cập là kết quả có sự chênh lệch lớn giữa các quận, huyện, có địa phương đạt 70 - 100% trường đạt CQG nhưng có quận, huyện chỉ đạt 30 - 40%. Điều đáng nói là ở khu vực ngoại thành có đất để xây dựng trường lớp nhưng lại thiếu kinh phí, còn trong nội thành có kinh phí nhưng thiếu đất.

Để giải quyết những khó khăn này, đồng thời tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các địa phương xây dựng trường CQG, mới đây, HĐND Thành phố đã đi giám sát 5 địa phương đang gặp khó khăn nhất, đó là các huyện: Phú Xuyên, Ứng Hòa, Mỹ Đức, Ba Vì, Quốc Oai. Đoàn giám sát sẽ rà soát, đánh giá xem khó khăn lớn nhất của các địa phương là gì để xây dựng phương án trình UBND Thành phố có cơ chế tháo gỡ.

Với những quận có khó khăn về mặt bằng xây dựng trường CQG, Thành phố đã có chủ trương sử dựng những quỹ đất công cộng, những diện tích đất thu hồi từ việc di dời một số cơ quan, nhà máy, trường đại học ở nội thành ra ngoại thành để các quận rà soát đưa vào quy hoạch xây dựng trường. Năm học qua, Hà Nội đã xây mới được 8 trường tại các quận nội thành: Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Đống Đa. Với những chủ trương này, Hà Nội phấn đấu thực hiện chỉ tiêu đến năm 2020 có 65-70% trường công lập đạt CQG theo như Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP Hà Nội lần thứ XVI đã đề ra.

K.Giang (Ghi)

Nhóm PV, Tạp chí Giáo dục Thủ đô số 70+71, tháng 11/2015

Ý kiến bạn đọc (0)

Viết ý kiến của bạn
 
Thăm dò ý kiến

Bạn thích nhất chuyên mục nào trên Tạp chí Giáo dục Thủ đô ?
  • Vấn đề - Sự kiện
  • Nghiên cứu - Trao đổi nghiệp vu
  • Gia đình - Nhà trường - Xã hội
  • Gương mặt cơ sở
  • Có thể bạn chưa biết
  • Văn hóa - Văn nghệ