Ngày đăng:   Thứ 4, 10-10-2018 10:12:10   /   Lượt đọc: 420

Những người chiến sĩ Cách mạng một lòng vì Thủ đô

(GDTĐ) - Sáng 10/10/1954, Ủy ban Quân chính thành phố và các đơn vị quân đội chia làm nhiều cánh lớn đã mở cuộc hành quân lịch sử tiến vào Hà Nội. Cờ đỏ sao vàng phấp phới tung bay trên đỉnh Cột cờ cổ kính... Ngày 10/10/1954 đã trở thành mốc son chói lọi, một trang sử mới trong lịch sử xây dựng, phát triển của Thủ đô và đất nước, mở ra một thời kỳ phát triển mới vẻ vang trong lịch sử ngàn năm văn hiến của Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội. Trong niềm hân hoan ấy, có dấu ấn của những chiến sĩ cách mạng luôn một lòng kiên cường, bất khuất vì Thủ đô.

Nhân dân Hà Nội mừng bộ đội về giải phóng Thủ đô ngày 10/10/1954

Giữ tấm lòng kiên trung

Theo lời kể của chiến sĩ Cách mạng Nguyễn Văn Phúc, tháng 3/1952, ông là Huyện ủy viên và tham gia Ban chỉ huy huyện đội Thường Tín phụ trách công tác địch vận. Trong thời gian hoạt động, ông và một đồng chí du kích đã ba lần bị địch bắt. Hai lần đầu, 2 chiến sĩ đều tìm cách trốn được. Đến lần thứ ba, ông Phúc bị địch bắt, giải về A.T Hà Đông (A.T là chữ viết tắt của Affaires Tonkinoise nghĩa là An ninh Bắc Kỳ). Tại đây ông Phúc bị tra tấn dã man, nhưng trước sau vẫn không nhận chức danh chính trị viên Ban chỉ huy huyện đội. Khi ký cung, ông chỉ nhận là giáo viên văn hóa dạy cả tiếng Pháp và tiếng Anh cho cán bộ ta. Sau đó, ông được đưa ra Hà Nội, bị thẩm vấn ở Nha công an Bắc Việt. Lúc đó, ông Phúc không bị tra tấn mà bị kiểm tra học lực xem có thực là giáo viên văn hóa, biết tiếng Anh, tiếng Pháp không. Bọn địch đưa ông vào một căn phòng có các cửa kính và cửa ra vào đều bị đóng kín rồi yêu cầu tùy nghi nói một hai câu bằng tiếng Anh. Ông Phúc nói luôn: “Tôi đang đứng trong một căn phòng đóng kín cửa, qua cửa kính, tôi thấy có con chim đang bay nhảy tự do, chuyền từ cành nọ sang cành kia”…

Ngay sau đó, ông Phúc và các chiến sĩ khác bị chuyển sang giam tại Nhà tù Hỏa Lò, Hà Nội. Ông bị đưa vào một phòng kín gọi là xà-lim, mỗi phòng 6m2, tường được quét hắc ín đến tận trần, có một lỗ vuông trên cao. Khi ngủ tối, ngủ trưa đều bị cùm chân. Trong nhà giam, ông Phúc lấy bài thơ “Di chúc” của liệt sĩ Hoàng Văn Thụ làm động lực để luôn kiên định, không dao động, bi quan. Bài thơ này được Hoàng Văn Thụ làm trước khi bị thực dân Pháp đưa từ Hỏa Lò đến Tương Mai để xử bắn:

Việc nước xưa nay có bại thành,

Miễn sao giữ trọn được thanh danh,

Phục thù, chí lớn không hề nản,

Ngọc nát còn hơn giữ ngói lành.

Thân dẫu lao tù lâm cảnh hiểm,

Chí còn theo dõi buổi tung hoành.

Bạn hỡi gần xa hăng chiến đấu,

Trước sau xin giữ tấm lòng thành!

Giữ vững khí chất người chiến sĩ cách mạng, trong nhà tù, ông Phúc và anh em tù đã tổ chức vài lớp học văn hóa ở trình độ lớp 3, lớp 4. Học viên là tù tư pháp cũng háo hức học tập, dù giấy viết chỉ là vỏ bao thuốc lá còn một mặt trắng. Ông thường viết vài câu ca dao trữ tình đằm thắm, rồi cùng các học viên trao đổi với nhau, ngẫm nghĩ về ý nghĩa sâu xa của các câu ca dao đó… Ông còn được Chi ủy giao nhiệm vụ dịch cuốn Sta-lin-grat, đột phá khẩu chiến thắng từ tiếng Pháp ra tiếng Việt cho đến khi được “tại ngoại” về nhà chờ ngày ra xử ở tòa Nam án Hà Đông…

Chí khí người đàn bà thép

Bà là Nguyễn Thị Tuyển, tức Hương, trong tù lấy tên là Cấn, quê nội ở xã Xuân Đỉnh, quận Bắc Từ Liêm. Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, cô gái Hương 17 tuổi sống ở quê mẹ xã Thanh Nhàn, Thanh Lương tích cực tham gia Hội phụ nữ cứu quốc xã. Kháng chiến toàn quốc bùng nổ, bà tham gia chiến đấu ở trận địa Lò Đúc- Pát-tơ, là đội phó Đội tự vệ thuộc Liên khu II. Khi địch tấn công, đơn vị của bà rút ra Vĩnh Tuy, Thanh Trì. Bà được biên chế vào Trung đội 3, Tiểu đoàn 212 làm nhiệm vụ cứu thương. Đến cuối năm 1947, bà Hương được điều động trở lại quê hương hoạt động, phụ trách đội võ trang tuyên truyền xã Thanh Nhàn, có nhiệm vụ đánh phá, quấy rối các đồn bốt của địch, nhuộm vải may cờ, rải truyền đơn, diệt tề trừ gian…

Thiếu nữ Hà Nội

Tháng 5/1950, Quận ủy điều động bà vào nội thành hoạt động, tham gia chi ủy, phụ trách dân vận khu Đông Thành (gồm khu vực chợ Đồng Xuân, Quán Thánh, Cửa Nam) do đồng chí Nguyễn Tiến Đức- Phó Bí thư Quận ủy trực tiếp phụ trách chi bộ.

Thời gian này, giặc Pháp và bè lũ tay sai tăng cường đánh phá ra ngoại thành; lùng sục bắt bớ, phá cơ sở trong nội thành. Hoạt động của ta gặp nhiều khó khăn. Bất cứ cán bộ nào bị bắt cũng bị tra hỏi có biết, có liên hệ với Lý Anh Phong (Trần Sâm) - Bí thư quận ủy và Nguyễn Tiến Đức- Phó Bí thư quận ủy nội thành. Bọn tay sai biết bà Hương nên quận ủy giao cho bà gặp gỡ thuyết phục lôi kéo chúng đừng làm hại cho cách mạng. Còn bọn mật thám theo dõi bà từ lâu. Tính mạng bà Hương lúc đó rất mong manh, nhưng bà luôn tâm nguyện một lòng vì Đảng, vì dân, nếu phải hi sinh cũng sẵn sàng chịu đựng.

Bà Hương bị bắt tại một cửa hàng ở phố Hàng Bút, sau đó bị đưa về Nha Cảnh sát Ngụy ở đường Trần Hưng Đạo. Địch tra tấn bà hết sức dã man ròng rã gần 3 tháng trời. Trận nào, chúng cũng đấm đá vào mặt, vào ngực, vào lưng bà rồi tra điện, đánh gậy cho đến lúc bà không ngồi được, ngất hàng giờ. Sau những trận đòn tra tấn cực hình, toàn thân bà đau đớn, mình mẩy sưng vù. Song bà vẫn một lòng gan dạ, không khai gì cho địch. Mỗi lần tra tấn, bà chỉ cắn răng chịu đựng và lẩm nhẩm trong đầu hai chữ “Đảng, dân”, nguyện trung thành với cách mạng.

Địch nản lòng, ít có trường hợp nào mà chúng tra tấn lâu ngày như thế. Không khai thác được gì ở người phụ nữ nhỏ bé yếu ớt này, chúng chuyển bà từ xà lim về phòng giam nữ. Chúng đã bị bà khuất phục hoàn toàn. Khi chuyển sang giam giữ ở Nhà lao Hỏa Lò và Trại an trí Thanh Liệt, bà tiếp tục nêu cao ý chí bất khuất, kiên cường đấu tranh chống địch. Đến cuối năm 1952, bà được trả tự do, bà tham gia phụ trách lớp cán bộ cơ sở trong nội thành ra chuẩn bị tiếp quản Thủ đô…

Với bà Hương, điều vinh dự nhất, hạnh phúc nhất là bà được gặp Bác Hồ hai lần ở Hà Nội năm 1954…

Ý chí kiên cường, bất khuất của những chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày đã “tiếp lửa” cho các cuộc cách mạng thành công, giải phóng Thủ đô Hà Nội và thống nhất đất nước.

Hoàng Anh - - nguồn: Tạp chí Giáo dục Thủ đô số 105, tháng 10/2018

Ý kiến bạn đọc (0)

Viết ý kiến của bạn
 
Thăm dò ý kiến

Bạn thích nhất chuyên mục nào trên Tạp chí Giáo dục Thủ đô ?
  • Vấn đề - Sự kiện
  • Nghiên cứu - Trao đổi nghiệp vu
  • Gia đình - Nhà trường - Xã hội
  • Gương mặt cơ sở
  • Có thể bạn chưa biết
  • Văn hóa - Văn nghệ